ТҮҮХ

1915 оны Хиагтын гэрээний дараахан олон жилийн турш Монголын зах зээл дээр ноёрхож байсан Хятадын худалдаатай Оросын худалдаачдын хувийн жин тэнцэж иржээ.

Хэсэг эрдэмтэд Хятадын соёл иргэншлийг одоогийн Өвөр Монголд оршиж байгаад цаг уурын өөрчлөлтөөс болж дүрвэсэн хүмүүс 4,000 жилийн өмнө бий болгосон гэдэг таамаглал дэвшүүлжээ.

ЮНЕСКО-гийн Соёлын биет бус өвийг хамгаалах конвенцийн Засгийн газар хоорондын хорооны ээлжит есдүгээр хуралдаан Парис хотноо 2014 оны арваннэгдүгээр сарын 24-28 ны өдрүүдэд болсон.

Шинээр тусгаар тогтносон улсын хувьд улс орны аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор Богдын засгийн газар байнгын арми байгуулах зорилт тавьж, энэ зорилтыг хэрэгжүүлэхийн тулд 1912 онд Нийслэл Хүрээний ойролцоох Хужирбуланд цэргийн сургууль нээжээ.

ОХУ-ын Холбооны Хурлын Төрийн Думын дарга С.Е.Нарышкины айлчлалын хүрээнд Оросын Түүхийн Хүрээлэн, Монгол Улсын Шинжлэх Ухааны Академи, Оросын Шинжлэх Ухаан Соёлын Төв, ОХУ-ын Элчин сайдын яам хамтарсан “Монгол-Оросын харилцааны түүх, уран зохиол” уулзалт, дугуй ширээний ярилцлага хийлээ.

Уур хилэнгээ барьж ядсан монголчууд сүйх тэрэгнээсээ бууж холдсон түүнийг чанга дуугаар орилолдон, чулуугаар нүүлгэжээ. Сандоод сүйхэндээ бушуухан сууж, буцахаас өөр арга олдоогүй аж.

Ганжуур, Данжуур их хөлгөн судрууд нь бурхны шашны талаасаа хамгийн дээд номын буян, олон түмэн үйлс хэргээ даатгадаг шүтээн болохоос гадна орчин цагийн үүднээс авч үзвэл бүх төрлийн шинжлэх ухааны ухагдахуунуудыг бүрэн агуулсан цогц нэвтэрхий толь юм.

Мэдээллээс мэдлэг олж авахыг эрмэлздэг хүн бүхэнд НОМЫН ТУХАЙ цувралынхаа дараагийн ярилцлагыг өргөн барья.

1910 аад оны үед “Монголчууд ноёнгүйгээр байж болно. Цайгүйгээр байж үл чадна” гэдэг байв.

Азийн түүхэнд, үүссэн нөхцөл байдлын улмаас хоорондоо эрс ялгаатай талууд зөрчилдөх, тулалдах явдал гарч байлаа.

Өдгөө 95 насыг зооглож буй азай буурал Жамсрангийн Аяахүү манай сонины уншигчдад хандан өөрийн хүүхэд насны дурсамж болон 1930-иад оны “Да хүрээ” буюу одоогийн Улаанбаатар хотын өнгө төрх ямархуу байсан, мөн тухайн үеийн хүмүүсийн аж амьдралын талаар сонирхолтой нандин дурсамжаа хуваалцаж доорх түүхийг хүүрнэн өгүүлсэн юм.

Монголын төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн, Ардын хувьсгал, МАН-ыг үндэслэгч анхны долоогийн нэг, маршал, өрлөг жанжин Хорлоогийн Чойбалсангийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна.

Саявтар бид Дорнод аймагт сурвалжлах ажлаар явж байхдаа Монголын нам, төрийг үндэслэгчийн нэг, маршал Х.Чойбалсангийн хамаатан садангийн хоёр эмэгтэйтэй уулзсан юм.

Нийслэлээс олдсон занданшуулсан шарилын талаарх мэдээлэл тун хомс байна.

Улаанбаатар хотын төв талбайд байрлах жанжин Д. Сүхбаатарын хөшөөг шинэчилж, дахин хийх ажлыг санаачлан гүйцэтгэсэн Т. Батжаргалтай ярилцлаа.