“Тэнгри” тоглолт нь Монгол үндэсний хэв шинжийг агуулсан байх ба тоглолтын үндсэн хэсэг монгол хөгжмийн амьд хөгжмүүдтэй тоглогдоно.

Монгол өв соёл, Монгол орны үзэсгэлэнт байгаль, Монголын түүх, Монголын ястан үндэстний аж байдал, соёлын биет бус өвийг өсвөр залуу үед түгээн дэлгэрүүлэх таниулах зорилготой юм.

ВИДЕО: 

Тайваньтай дипломат харилцаатай дэлхийн 12 улсын нэг, Африк тив дэх цорын ганц холбоотон нь болох Эсватини улсад хийж буй айлчлал “дипломат болон үндэсний аюулгүй байдлын багийн олон өдрийн нарийн зохицуулалтын ачаар” амжилттай хэрэгжсэнийг тэр мэдээлсэн ч ямар замаар тус улсад хүрснээ дурдаагүй байна.

Харин Тайвань арлыг өөрийн газар нутгийн салшгүй хэсэг гэж үздэг Хятадын эрх баригчид уг айлчлалыг “орголт маягийн инээдмийн жүжиг” хэмээн нэрлэжээ.

Хэвлэлийн гэрэл зурагт Эсватини улсын ерөнхий сайд Рассел Дламини хүндэт харуулын өмнө Лай Чин Тэтэй зэрэгцэн алхаж буйг харуулсан байна.

Тайванийн төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнд гадаад хэргийн сайд Лин Чиа Лун, үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөх Алекс Хуан нар багтжээ.

Лайгийн айлчлалын талаар Тайвань, Эсватинигийн талууд урьдчилж мэдээлээгүй байсан юм.

Айлчлал анх дөрөвдүгээр сарын 22-26-ны өдрүүдэд төлөвлөгдсөн байсан ч Энэтхэгийн далайн Сейшелийн арлууд, Маврики, Мадагаскар улсууд нутаг дэвсгэр дээгүүрээ нисэх зөвшөөрөл өгөөгүйн улмаас цуцлагдаж байв.

Тайванийн эрх баригчид дээрх улсуудад Хятадын тал дарамт шахалт учруулж, эдийн засгийн хөшүүрэг хэрэглэсэн хэмээн шүүмжилж байлаа.

Энэ айлчлалын зорилго Эсватинигийн хаан III Мсватигийн ширээндээ заларсны 40 жилийн ойн арга хэмжээнд оролцох байжээ.

Лай сошиал хуудсандаа “Тайвань гаднын дарамт шахалтаас хэзээ ч айхгүй. Бидний шийдэмгий байдал, үүрэг амлалт нь тулгарсан бэрхшээлээс үл хамааран дэлхий ертөнцтэй харилцаагаа үргэлжлүүлэхэд оршино” гэж бичжээ.

Тэр бас “төрөл бүрийн дипломат болон эдийн засгийн дарамтын эсрэг бат зогсож, Тайванийн олон улсын байр суурийг бодит үйлдлээрээ дэмжсэн” Эсватини улсын эрх баригчдыг магтсан байна.

Өмнө нь Свазилэнд нэртэй байсан далайд гарцгүй бяцхан хаант улс Эсватини бол Тайваньтай дипломат харилцаатай Африк тивийн цорын ганц улс юм.

Тиймээс энэ харилцаагаа хадгалах нь Тайпэйн эрх баригчдын хувьд маш чухал байдаг.

Хятадын гадаад хэргийн яам “Ардчилсан Дэвшилтэт Намын эрх баригчид гаднын ямар хүчинтэй хэрхэн хуйвалдаж, ямар хэлбэрээр бусдын үнэнч байдлыг худалдаж авсан нь хамаагүй. Энэ бүхэн нь Тайвань бол Хятадын нэг хэсэг гэсэн баримтыг өөрчлөх боломжгүй, үр дүнгүй хүчин чармайлт юм” гэж мэдэгджээ.

Ардчилсан Дэвшилтэт Нам нь ерөнхийлөгч Лай Чин Тэгийн эрх баригч нам юм.

Эх сурвалж: BBC

Сүүлийн жилүүдэд дампуурах эрсдэлтэй болоод байсан тус компанийн нөхцөл байдлыг АНУ-Ираны дайнаас үүдэлтэй түлш шатахууны үнийн өсөлт улам хүндрүүлсэн байна.

“Spirit-ийн бүх нислэг зогссон тул зорчигчид нисэх буудал руу явах хэрэггүй боллоо” гэж тус компани Бямба гарагийн өглөө мэдэгджээ.

Зорчигчдынхоо тийзийн төлбөрийг буцаахаа амласан ч нислэг цуцлагдсантай холбоотой зочид буудалд байрлах, нислэгээ солих зэрэг бусад зардлыг төлөх боломжгүй байгаадаа харамсал илэрхийлсэн байна.

“2026 оны гуравдугаар сард бид бонд эзэмшигчидтэйгээ бизнесийг цааш үргэлжлүүлэхэд шаардлагатай өөрчлөлтийг нэвтрүүлэхээр тохиролцоод байсан юм. Гэвч сүүлийн хэдэн долоо хоногийн хугацаанд түлш шатахууны үнэ гэнэт, тасралтгүй өссөн нь биднийг үйл ажиллагаагаа зогсоохоос өөр сонголтгүй болголоо” гэж компанийн гүйцэтгэх захирал Дэйв Дэвис мэдэгджээ.

Гэвч АНУ-ын тээврийн сайд Шон Даффи үүнийг няцаасан байна.

“Spirit компани Ираны дайнаас ч өмнө хүнд байдалтай байсан. Тэдний бизнес загвар ажиллаагүй. Дайн үүнд хамаагүй” гэж сайд хэлсэн байна.

Spirit Airlines-ийн мэдэгдэл гэнэтийн байсан тул олон мянган зорчигч хүнд байдалд оржээ. Delta Airlines, United Airlines, American Airlines, Frontier Airlines зэрэг АНУ-ын агаарын тээврийн бусад компаниуд хохирсон зорчигчдод туслах санаачилга гаргаж эхэлсэн байна.

Агаарын тээврийн компаниудын урсгал зардлын 40 орчим хувийг түлшний зардал эзэлдэг гэдэг. Хоёрдугаар сарын 28-нд эхэлсэн АНУ-Ираны дайны улмаас энэ зардлын хэмжээ нь хоёр дахин өссөн байна.

Тиймээс Ираны дайнаас үүдэлтэй түлшний үнийн өсөлт Spirit Airlines-ийн “авсны тагийг хадах сүүлчийн хадаас болсон” гэж салбарын шинжээчид дүгнэжээ.

Эх сурвалж: Reuters

Өнгөрсөн онд 180 орноос 102-т жагсаж байсан бол энэ жил 17 байр урагшилсан үзүүлэлттэй байна. 

 

Ерөнхий сайд Михаил Мишустин түүнийг албан тушаалаас нь огцруулах шийдвэрийг дөрөвдүгээр сарын 22-ны өдөр гаргасныг засгийн газрын баримт бичиг харуулж байна.

Ведомости сонин болон хараат бус сэтгүүлч Фарида Рустамова нар Буцаевыг үүнээс өмнө буюу дөрөвдүгээр сарын 18-нд эх орноосоо дүрвэж, Беларусийн нийслэл Минск, Гүржийн нийслэл Тбилисигээр дамжин АНУ руу ниссэнийг мэдээлжээ.

“Буцаевын орголт нь ийм түвшний өндөр албан тушаалтан улс орноосоо зугтсан анхны тохиолдол юм” гэж Рустамова сошиал хуудсандаа бичсэн байна.

“Цаг тухайд нь урьдчилан анхааруулах найзуудтай байсан Буцаев азтай юм” гэж засгийн газрын нэг эх сурвалж ярьсныг Ведомости сонин мэдээлжээ.

Буцаев 2025 оноос дэд сайдын албан тушаалыг хашиж эхэлсэн бөгөөд үүнээс өмнө засгийн газрын санхүүжилтээр байгуулагдсан хог хаягдлын үндэсний шинэчлэлийг удирдах үүрэгтэй Оросын Байгаль орчны Оператор (REO) компанийн гүйцэтгэх захирлын албан тушаалд 2019 онд томилогдож байсан юм.

Эх сурвалжуудын баталснаар одоо Оросын хуулийн байгууллагууд дээрх компанийн удирдах албан тушаалтнуудыг луйврын хэргээр шалгаж байгаа гэнэ.

Буцаев уг хэрэгт шууд холбоотой байсан эсэх нь одоогоор тодорхойгүй байна.

Эх сурвалж: The Moscow Times

Баасан гарагт Пентагон тус улсад байрладаг цэргийнхээ тоог ирэх 12 сарын хугацаанд 5,000-аар бууруулах болсныг зарлажээ.

Өнгөрсөн долоо хоногт Германы канцлер Фридрих Мерц нэгэн арга хэмжээний үеэр АНУ-ын эрх баригчид Ираны талд “доромжлуулж” байгааг хэлж, Вашингтон энэ дайнаа стратеги төлөвлөгөөгүй явуулж байгааг шүүмжилсэн юм.

Пүрэв гарагт АНУ-ын ерөнхийлөгч Дональд Трамп канцлерын хэлсэн үгэнд бухимдаж байгаагаа илэрхийлэхдээ Германд байрладаг цэргийн хүчээ бууруулж болзошгүйг анхааруулж байв.

АНУ-д Германы хэд хэдэн томоохон цэргийн байгууламж байдаг. Тухайлбал АНУ-ын зэвсэгт хүчний Европын болон Африкийн командын төвүүд, Рамштейний агаарын бааз, Ландстул дахь Бүсийн Эрүүл Мэндийн Төв зэрэг байгууламжууд бий.

Уг эрүүл мэндийн төв нь АНУ-ын хилийн чанадад байдаг хамгийн том эмнэлэг юм.

Эдгээрээс гадна АНУ-ын цөмийн пуужингууд Германд байрладаг. Трампын гаргах 5,000 цэрэг нь Германд одоо байрладаг 36,000 цэргийн 14 хувь юм.

Гэхдээ Трампын сүрдүүлэг шинэ зүйл биш. Эхний бүрэн эрхийнхээ хугацаанд тэр 9,500 орчим цэргээ Германаас татах талаар ярьж байсан ч хэрэгжүүлж чадаагүй. Сүүлд ерөнхийлөгч Жо Байден сонгогдсоныхоо дараахан 2021 онд уг төлөвлөгөөг цуцалж байжээ.

Ираны дайнд тусламж үзүүлээгүй Европын холбоотнууддаа гомдсон Трампын сүрдүүлэг сүүлийн үед улам нэмэгдээд байгаа.

Пүрэв гарагт тэр канцлер Мерцийг “Ираны асуудалд хошуу дүрэхийн оронд Орос-Украины дайныг дуусгах, эвдэрч сүйрсэн улс орноо төвхнүүлэхэд илүү анхаарвал таарна” хэмээн шүүмжилж байв.

Нийтдээ Европ даяар янз бүрийн зорилгоор АНУ-ын 80,000-100,000 орчим цэрэг байрладаг гэсэн тоо бий.

Трамп ийм шийдвэр гаргах нь “нэгэнт тодорхой” байсан гэж Германы батлан хамгаалахын сайд өчигдөр мэдэгджээ.

НАТО-гийн удирдлага Трампын шийдвэрийн талаар илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл авахаар ажиллаж байгаагаа мэдэгдсэн байна.

Эх сурвалж: Associated Press

Уулзалтаар Боловсролын Зээлийн Сан(БЗС)-гийн зээлийн эргэн төлөлтийг сайжруулах, зээлээ төлөхөөс санаатай зайлсхийж төрд хохирол учруулсан тохиолдлуудыг шалгаж, төрд учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх чиглэлээр прокурорын байгууллагатай хамтран ажиллах хүсэлт тавьсан байна.

Түүнчлэн

• Зээлийн гэрээний хэрэгжилтийг нягтлан шалгах
• Эргэн төлөлтөөс зайлсхийсэн, хууль зөрчсөн үйлдлийг илрүүлэх 
• Төрд учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх эрх зүйн арга хэмжээг эрчимжүүлэх асуудлаар санал солилцож, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхээр тохиролцсон гэж Боловсролын Яамнаас мэдээлэв.

Энэхүү ажлын хүрээнд зээлийн сахилга, хариуцлагыг дээшлүүлж, сангийн тогтвортой, ил тод үйл ажиллагааг хангах юм байна.

Нийслэлчүүдийн идэвхтэй оролцоо, эрүүл амьдралын хэв маягийг дэмжих зорилгоор ийнхүү нээлттэй байх хугацааг сунгасан байна. 

Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд төлөвлөгөөт тоглолт, арга хэмжээ эхлэхээс өмнө эрүүл агаарт алхах, гүйх, дасгал хөдөлгөөн хийхийг уриаллаа.

 

Хуралдаанаар НИТХ-ын даргыг томилох асуудлыг хэлэлцсэн бөгөөд 45 төлөөлөгчөөс 36 нь хуралдаа оролцон 94.44 хувийн саналаар Д.Ихбаярыг НИТХ-ын даргаар томилохыг дэмжлээ.

НИТХ-ын ээлжит бус өмнөх хуралдаанаар НИТХ-ын дарга А.Баярыг эзгүйд нь огцруулсан. Тэрхүү хурлыг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж буйгаа илэрхийлж, НИТХ-ын даргаар ажиллаж байсан А.Баяр хэвлэлийн хурал зохион байгуулж байв.

ФОТО: 

Тулаан 10 үе үргэлжилснээр шүүгчдийн саналаар Э.Цэндбаатар өрсөлдөгчөө буулган авч мөнгөн бүсийн эзэн болов.

Ингэснээр гавьяат тамирчин Э.Цэндбаатар мэргэжлийн боксод 15 удаа тулалдахдаа бүгдэд нь ялсан амжилттай байна. 

Түүний хамтран найруулсан “Mr Nobody Against Putin” (Путиний Эсрэг Ноён Хэн ч биш) нэртэй бүтээл энэ жилийн шилдэг баримтат киноны шагналыг хүртэж байв.

Гэтэл Таланкин онгоцонд Оскарын шагналаа авч орох гэтэл АНУ-ын тээврийн аюулгүй байдлын албаны ажилтан хоригложээ.

Оскарын шагналыг нь тухайн ажилтан “зэвсэг болгон ашиглах боломжтой эд зүйл” гэсэн үндэслэлээр хориглож, ачаанд өгөх шаардлага тавьсан байна.

Таланкин тээшгүй явж байсан тул шагналыг хайрцагт хийгээд онгоцны ачааны хэсэг рүү илгээжээ.

Гэвч Франкфуртэд газардсаны дараа энэхүү тусгай ачаа олдоогүй байна.

Таланкинтай хамтран киног найруулсан Дэвид Боренштэйн энэ талаар Пүрэв гарагийн орой сошиал хуудсандаа бичсэнээр олны анхаарлын төвд оржээ.

“Павелд онгоцонд өгөх тээш байгаагүй тул ажилтан түүний Оскарыг хайрцагт хийж, ачааны хэсэг рүү илгээсэн байсан. Гэвч энэ ачаа Франкфуртэд ирээгүй” гэж тэр бичсэн байна.

Тэгвэл энэ явдлаас хойш хоёр хоногийн дараа буюу Баасан гарагт Германы агаарын тээврийн Lufthansa компани Таланкины шагналыг олсноо мэдэгджээ.

“Оскарын шагнал олдсон бөгөөд одоо Франкфурт хотод бидний хамгаалалтад байгааг үүгээр мэдэгдэж байна. Бид зорчигчтой шууд холбогдож, эд зүйлийг нь яаралтай буцааж өгөхөөр ажиллаж байна. Бид таагүй байдал үүсгэсэндээ чин сэтгэлээсээ харамсаж, зорчигчоосоо уучлал гуйж байна” гэж тус компани мэдэгдсэн байна.

Мөн ямар шалтгаанаар ийм асуудал үүссэнийг шалгах дотоод мөрдлөгийн ажил эхэлснийг мэдэгджээ.

Гуравдугаар сард болсон Академийн Шагнал гардуулах ёслолын үеэр Таланкин, Боренштэйн нарын хамтран найруулсан “Mr Nobody Against Putin” бүтээл шилдэг баримтат киноны төрөлд шалгарсан юм.

Оросын нэг жижиг хотын сургуулийн багш, нийгмийн ажилтан байсан Таланкин сурагчдынхаа Путиний Украинд явуулж буй дайныг сурталчилж, магтсан хичээлийн дүрс бичлэгийг үйлдэж байжээ.

Тэрбээр сүүлд энэ бичлэгийг агуулсан хатуу дискийг хууль бус замаар Оросоос гаргаж, Дани улсын Копенхаген хотод амьдарч, ажилладаг Боренштэйнтэй хамтран баримтат кино болгосон байна.

Оскарын шагнал гардаж авсныхаа дараа Таланкин тайзан дээрээс орчуулагчаар дамжуулан орос хэлээр “Ирээдүйнхээ төлөө, хүүхдүүдийнхээ төлөө эдгээр бүх дайныг нэн даруй зогсоо” хэмээн уриалж байжээ.

Эх сурвалж: Associated Press

Марафонд гүйх иргэдийг www.ulaanbaatar.marathon.mn цахим хуудсаар тавдугаар сарын 1-ний 17:00 цаг хүртэл бүртгэсэн.

“Улаанбаатар марафон-2026”-д 46,306 хүн бүртгүүллээ гэж Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээллийн албанаас мэдээлэв.

Иргэдийн хүсэн хүлээдэг арга хэмжээний нэг болоод буй уг марафоны төрөл нь

• Бүтэн марафон - 42 км 195м
• Хагас марафон - 21 км 095м
• Спорт гүйлт - 10 км
• Эрүүл мэндийн гүйлт - 5 км
• Гэр бүлийн гүйлт - 1.5 км байх юм.

Ташрамд дурдахад тухайн гүйлт зохион байгуулах бүсийг өдрийг автомашингүй болгодог билээ. Өнгөрсөн жилийн марафонд 30 орчим мянган хүн оролцсон тоо бий.

Эсватинийг ялгасан нь тус улс Тайваньтай дипломат харилцаатай тус тивийн цорын ганц улс байгаатай холбоотой юм байна.

2024 оны арванхоёрдугаар сарын байдлаар Хятад улс Африк тивийн хамгийн хөгжил буурай 33 улсыг импортын татвараас чөлөөлөөд байжээ.

Тэгвэл одоо 53 улс хамрагдсан энэхүү хөнгөлөлт 2028 оны дөрөвдүгээр сарын 30-ныг хүртэл үргэлжлэх юм байна.

Үүнээс цааш ямар арга хэмжээ авах нь одоогоор тодорхойгүй байгаа юм.

Хэдийгээр Бээжингийн эрх баригчид Африк тивийн орнуудтай нэг талын тэг татвартай болсон анхны том гүрэн болсноо зарлаж байгаа ч энэ нь Хятад-Африкийн худалдааны тэнцвэргүй байдлыг өөрчлөхгүй гэж барууны ажиглагчид үзэж байна.

Тухайлбал Хятадаас Африкт гаргаж буй экспортын хэмжээ Африкаас Хятад руу чиглэсэн экспортын хэмжээнээс хол даваад байгаа.

Өнгөрсөн онд Африк тивийн Хятадтай хийсэн худалдааны алдагдал 65 хувиар өсөж, $102 тэрбумд хүрчээ.

Африкаас Хятад руу гаргадаг экспортод түүхий газрын тос, металлын хүдэр зэрэг эрдэс баялаг, түүхий эд давамгайлдаг.

Тиймээс Африк тив дэх Хятадын гол худалдааны түншүүд нь Ангол, Ардчилсан Конго, Өмнөд Африк зэрэг уул уурхайд тулгуурласан эдийн засагтай орнууд байгаа юм.

“Африкийн олон оронд үйлдвэрлэлийн хүчин чадал сул, ложистик хөгжөөгүй, түүхий эдийн экспортоос хамааралтай байгаа тул худалдааны тэнцвэргүй байдлыг зөвхөн импортын татварын бууралтаар шийдвэрлэх боломжгүй” гэж Oxford Economics Africa байгууллагын улс төрийн шинжээч Жэрвин Найду хэлжээ.

Далайд гарцгүй бяцхан хаант улс Эсватинигийн хувьд Хятадын татварын хөнгөлөлтийн гадна үлдсэн нь эдийн засгийн хувьд төдийлөн ач холбогдолгүй, улс төрийн зорилготой алхам гэж ажиглагчид үзэж байна.

Тайваньтай дипломат харилцаатай дэлхийн ердөө 12 улс байдгийн нэг нь Эсватини юм. Өнгөрсөн сард Тайванийн ерөнхийлөгч Лай Чин Тэ тус улсад хийх айлчлалаа цуцалсан нь Африкийн өөр гурван улс Сейшелийн арлууд, Маврики, Мадагаскар түүний онгоцыг нутаг дэвсгэр дээгүүрээ өнгөрүүлэхээс татгалзсантай холбоотой байлаа.

Тайванийн тал эдгээр улсуудыг Хятадын эдийн засгийн дарамт шахалтад орсны улмаас ийм шийдвэр гаргасан хэмээн буруутгаж байв.

Эх сурвалж: BBC

Тус боомтод оршдог Роснефтийн газрын тос боловсруулах үйлдвэр өнгөрсөн хоёр долоо хоногийн хугацаанд гурван удаа халдлагад өртсөн юм.

Боомтын терминалд гарсан галыг унтраахаар 100 гаруй хүн дайчлагдсаныг Краснодар мужийн онцгой байдлын алба мэдээлжээ.

Гэхдээ зарим хараат бус эх сурвалжууд терминалд биш, газрын тосны үйлдвэрт гал гарсныг баталж байна.

Мөн Туапсе хотын хэмжээнд цахилгаан хангамж тасарсныг мэдээлжээ. Мягмар гарагт газрын тосны үйлдвэр гурав дахь удаагаа Украины дроны халдлагад өртөж, их хэмжээний гал гарсны улмаас ойролцоох барилгуудаас иргэдийг нүүлгэн шилжүүлж байв.

Тэр үеэс хойш Туапсе хотод зарласан онц байдал үргэлжилж байгаа. Өмнөх довтолгооноос үүссэн галыг унтрааснаа эрх баригчид Пүрэв гарагт зарлаж байсан юм.

Роснефтийн үйлдвэр хамгийн анх дөрөвдүгээр сарын 16-нд халдлагад өртсөнөөс хойш үйл ажиллагаагаа зогсоогоод байна.

Эхний халдлагаас үүссэн галыг унтраахад дөрвөн өдөр зарцуулж байжээ. Оросын хэрэглэгчдийн эрх ашгийг хамгаалах Роспотребнадзор агентлаг агаарт бензолын түвшин өндөр байгаатай холбогдуулан хоёр дахь довтолгооны дараа Туапсе хотын оршин суугчдад гэрээсээ аль болох гарахгүй байх, гарвал амны хаалт зүүх, цонхоо хаах зөвлөмж гаргаж байв.

Бензол бол хорт хавдар үүсгэгч, маш хортой химийн бодис юм.

Туапсе хотын захиргаа Хөдөлмөрчдийн өдөр, Ялалтын баяр зэрэг тавдугаар сарын 1-нээс 11-ний хооронд болох бүх олон нийтийн арга хэмжээг цуцалсан байна.

Энэ долоо хоногийн эхээр бүс нутгийн захирагч Кондратьеваас мэдээлэл авсныхаа дараа ОХУ-ын ерөнхийлөгч Владимир Путин орон нутгийн ард иргэдэд “ямар ч аюул байхгүй, тулгарсан бэрхшээлүүдийг амжилттай даван туулж байна” гэж мэдэгдсэн юм.

ОХУ-ын батлан хамгаалах яам Пүрэв гарагийн оройгоос Баасан гарагийн өглөө хүртэл хугацаанд Украины 141 дроныг устгаснаа мэдээлжээ.

Тэдгээрийг Оросын найман бүс нутаг, эзлэгдсэн Крымийн хойг, Хар тэнгисийн дээр нисэж байхад нь устгасан гэнэ.

Украин улс сүүлийн хоёр сарын хугацаанд Оросын газрын тосны дэд бүтцүүдийг чиглэсэн довтолгоогоо эрчимжүүлсэн нь Ормузын хоолойг хаасантай холбоотой газрын тосны үнийн өсөлтөөс ашиг хүртэх Кремлийн эрх баригчдын зорилгод саад учруулах зорилготой юм.

Оросын эрх баригчид “дэлхийн эрчим хүчний хямралыг улам хурцатгаж байна” хэмээн Украины үйлдлийг буруушааж байна.

Эх сурвалж: AFP

Тэрбээр Ираны тавьсан саналыг бараг хүлээж авмагцаа татгалзсан хариу өгснийг хэлсэн байна.

“Тэд тохиролцохыг хүсэж байгаа ч би тэдний саналд сэтгэл хангалуун бус байна. Тиймээс цаашид юу болохыг харцгаая” гэж Дональд Трамп өчигдөр Цагаан ордонд сэтгүүлчидтэй уулзахдаа хэлжээ.

Ираны эрх баригчид сүүлийн саналаа Пүрэв гарагийн орой зуучлагч Пакистан улсаар дамжуулан илгээсэн юм байна.

Хэдийгээр харилцан нэг нэгнээ зөрчсөнд буруутгадаг ч АНУ, Ираны талуудын хооронд гал зогсоох тохиролцоо гурван долоо хоногийн турш үргэлжилж байгаа.

Трамп хамгийн сүүлийн саналд ямар нөхцөл тусгасан талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөөгүй бөгөөд зөвхөн “Тэд миний зөвшөөрч чадахгүй зүйлсийг хүсэж байна” гэж хэлжээ.

Өнгөрсөн долоо хоногт АНУ-ын элч нар хоёр дахь ээлжийн яриа хэлэлцээнд оролцохоор Пакистаны нийслэлийг зорих байсан ч Трамп уг төлөвлөгөөг гэнэт цуцалсан юм. Тэр үеэс хойш талууд утсаар хэлэлцээгээ үргэлжлүүлжээ.

Ираны эрх баригчдыг Трамп “Тэд маш их хуваагдмал байна. Тэд бүгд хэлэлцээ хийхийг хүсэж байгаа ч дотроо зохион байгуулалтгүй, замбараагүй байдалд байна” гэж шүүмжилсэн байна.

Талууд дайны галаа түр зогсоосон ч дэлхийн эрчим хүчний тээвэрлэлтийн чухал зам болох Ормузын хоолойн асуудал дээр маргаантай хэвээр байгаа.

Ираны тал хоолойг хаасан бол АНУ-ын тэнгисийн хөлгүүд тус хоолойгоор дамжих Ираны хөлгүүдийн хөдөлгөөнийг давхар бүслэн хаагаад байна.

Ираны гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчи дайныг зогсоох өөрийн улсын хүчин чармайлтын талаар мэдээллийг Турк, Египет, Катар, Саудын Араб, Ирак, Азербайжан зэрэг бүс нутгийн түншүүдтэйгээ хуваалцсаныг Баасан гарагт мэдээлжээ.

Европын Холбооны гадаад бодлогын тэргүүн Кая Каллас өчигдөр бас Арагчитай утсаар ярьсан байна.

Пакистаны эрх баригчид Иран болон АНУ-ын хооронд үүссэн хурцадмал байдлыг намжаах хүчин чармайлтаа үргэлжлүүлсээр байгааг мэдэгджээ.

Ираны тавьсан өмнөх саналд Ормузын хоолойг нээсний хариуд АНУ-ын тэнгисийн хөлгүүд хаалтаа цуцлах, цөмийн хөтөлбөрийн асуудлаар яриа хэлэлцээг энэ удаа хөндөхгүй хойшлуулах нөхцөлийг тусгасан тухай Трамп энэ долоо хоногийн эхээр мэдээлж байв.

Хоёрдугаар сарын 28-ны өдөр эхэлсэн дайны турш Иранд 3,375 гаруй хүн, Ливанд 2,600 гаруй хүн амь үрэгдээд байна. Харин Израильд 24 хүн, Персийн булангийн орнуудад 20 гаруй хүн амиа алдсан бол Ливаны нутагт Израилийн 17 цэрэг, Персийн булангийн бүс нутагт АНУ-ын 13 цэрэг амь насаа алджээ.

Эх сурвалж: Associated Press

“Нью Улаанбаатар Интернэйшнл Эйрпорт” ХХК-ийн Зорчигч, терминалын барилгад доорх чиглэлээр талбай түрээслэгчийг сонгон шалгаруулах шалгаруулалтад аж ахуйн нэгж байгууллагуудыг оролцохыг урьж байна.

1. Дотоодын үүрэн холбооны оператор үйлчилгээ
2. Цай болон жимс, ногооны шүүс худалдаа, үйлчилгээ
3. Массаж болон холбогдох үйлчилгээ
4. Түргэн хоол болон уух зүйл

Гадаадын этгээд сонгон шалгаруулалтад оролцох эрхтэй эсэх:  ЭРХТЭЙ

Сонирхсон этгээд нь 220,000 (хоёр зуун хорин мянга) төгрөг /НӨАТ багтсан/ хураамжийг эргэн төлөгдөхгүй нөхцөлтэй төлснөөр Англи, Монгол хэл дээр бэлтгэгдсэн Сонгон шалгаруулалтын баримт бичиг нэг бүрийг цаасаар болон файл /флаш диск/ хэлбэрээр худалдан авч болно.

Төлбөрийг “Нью Улаанбаатар Интернэйшнл Эйрпорт” ХХК-ийн ГОЛОМТ банкны IBAN 98001500 8125100892 тоот дансанд шилжүүлнэ /гүйлгээний утга дээр компанийн нэрийг бичнэ/

• Төлбөр шилжүүлсэн баримтаа авч ирнэ үү.
• Нэг хуулийн этгээдэд 1% баримт бичиг худалдах бөгөөд зөвхөн худалдан авсан компани сонгон шалгаруулалтад оролцох эрхтэй.
• Баримт бичиг хүлээн авах, хүлээлгэн өгөх хүн нь хуулийн этгээдийг бүрэн төлөөлөх эрх бүхий албан тушаалтан байна. /тухайн байгууллагыг төлөөлөх эрхтэйг нотлох бичиг баримттайгаа ирнэ үү/
• Сонгон шалгаруулалтын баримт бичгийг өгөхдөө нууцлалын баталгаанд гарын үсэг зуруулна.

Баримт бичиг зарах болон хүлээн авах хугацаа:

Зарах, хүлээн авах хугацаа: 2026.05.01 - 2026.05.22

ЖИЧ: СОНГОН ШАЛГАРУУЛАЛТЫН БАРИМТ БИЧГИЙГ 2026 ОНЫ 5-Р САРЫН 22-НЫ ӨДРИЙН 15:00 ЦАГ ХҮРТЭЛ ХҮЛЭЭН АВАХЫГ АНХААРНА УУ.

THE ТА-2026/01 REQUEST FOR PROPOSAL FOR TENANTAPPLICATION

Enterprises are invited to participate in the selection process for leasing space designated for following operations within the passenger terminal building of "New Ulaanbaatar International Airport" LLC.

1. Domestic telecommunication services
2. Tea and fresh fruit and vegetable juices services
3. Massage and related service
4. Fast food and beverage

Foreign entities are eligible to participate in the selection: ELIGIBLE for participation

Interested parties can purchase each Selection document, prepared in both English and Mongolian, in paper format and digital copy on a flash drive. A non-refundable fee of 220,000 (two hundred twenty thousand) MNT (VAT included) is required.

Please transfer the payment to GOLOMT Bank account number IBAN 98001500 8125100892, under the name "New Ulaanbaatar International Airport" LLC. Be sure to include your company name in the transaction description.

• Submit the payment receipt
• Only 1% of the selection documents will be sold to a single legal entity, and only the purchasing company is entitled to participate in the selection process.
• The individual responsible for receiving and handing over documents must be an official authorized to fully represent the legal entity. (Please ensure to bring documents proving your representation of the organization.)
• Confidentiality document shall be signed during the handover of the selection documents.

The selection documents are available for purchase and submission during the period specified below:

Purchase & submission period:  2026.05.01 - 2026.05.22

ATTENTION: SELECTION DOCUMENT SUBMISSION SHALL END AT 15:00, 22nd OF MAY 2026.

Х.Тамир нь их сургуулийн багшаас эхлэн, боловсрол болон хөдөлмөрийн бодлогын түвшинд ажилласан, судалгаа ба практик хослуулан улсад 33 жил ажиллаж байгаа туршлагатай, төрийн мэргэшсэн албан хаагч юм.

 

БОЛОВСРОЛ:

• 1993 он – Увс аймаг, Баруунтуруун сум, бүрэн дунд боловсрол;
• 1997 он – МУБИС, Урлал техникийн багш, бакалавр;
• 1999 он – ШУТИС, Инженерийн зураг зүй, магистр;
• 2008 он – ШУТИС, Боловсролын судлал, доктор (Ph.D);

Эрдмийн цол

• 2012 он – ШУТИС, Дэд профессор;
• 2025 он – ШУТИС, Профессор;

Мэргэжил дээшлүүлсэн байдал

• 2005 он – ОХУ, Эрхүү хот, зураг төслийн автоматжуулалт;
• 2008 он – БНХАУ, зураг төслийн автоматжуулалтын сургалт;
• 2011 он – БНСУ, сургалтын цахим хэрэглэгдэхүүн боловсруулах арга зүй;
• 2015 он – БМИҮЗ, магадлан итгэмжлэлийн шинжээчийн сургалт;
• 2023 он – Удирдлагын академи, эрхэлсэн түшмэлийн сургалт;

Судалгааны чиглэл

• Боловсролын судлал;
• Боловсролын удирдлага;
• Инженерийн зураг зүй;
• Хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлт, нийлүүлэлтийн уялдаа;

АЖЛЫН ТУРШЛАГА

• 1997–2001 он – ШУТИС, СБС, дадлагажигч багш;
• 2001–2003 он – ШУТИС, ХМТС, багш;
• 2003–2014 он – ШУТИС, БИАС, багш, дэд профессор;
• 2011–2014 он – ШУТИС, БИАС, профессорын багийн тэргүүлэх профессор;
• 2014–2022 он – МУБИС, сургалт эрхэлсэн дэд захирал;
• 2022–2024 он – БШУЯ, Дээд болон мэргэжлийн боловсролын газрын дарга;
• 2024–2025 он – ХХҮЕГ, Халамжийн бодлогын хэрэгжилтийн газрын дарга;
• 2025.01–2025.05 – ХХҮЕГ, Ажиллах хүчний газрын дарга;
• 2025.01- 2025.02 - ХХҮЕГ-ын даргын үүрэг гүйцэтгэгч;
• 2025.05–2025.10 – ГБХНХЯ, Хөдөлмөрийн бодлогын газрын дарга;
• 2025.10–2026.03 – ГБХНХЯ, Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих хэлтсийн дарга;
• 2026.03 сараас – БЯ, БЕГ, Багш, ажилтан, байгууллагын хөгжлийн газрын дарга

Эх сурвалж: БЕГ

Хэрэглэгчдэд хүргэх бодит хэмнэлт

"Миний сүлжээ дэлгүүр" нь чанартай бүтээгдэхүүн, боломжийн үнэ, найрсаг үйлчилгээгээрээ нийслэлийн айл өрхүүдийн итгэлийг хүлээсэн билээ. Ингэснээр Сүхбаатар дүүргийн оршин суугчид өдөр тутмын хэрэгцээт бараа бүтээгдэхүүнээ нэг дороос, хямд үнээр худалдан авах боломжтой болж байгаа нь тэдний цаг хугацаа болон зардлыг хэмнэх чухал ач холбогдолтой юм.

 

Цаашдын зорилт ба өргөжилт

Компанийн төлөөлөгчдийн мэдээлснээр, "Миний дэлгүүр" сүлжээгээ цаашид ч тасралтгүй өргөжүүлж, Монгол Улсын айл өрх бүрд бодит хэмнэлтийг хүргэх зорилгоо үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх юм. Одоогоор тус компани дараагийн салбаруудаа нээх бэлтгэл ажлыг эрчимтэй хийж байгаа бөгөөд тун удахгүй Гачуурт болон Налайх дүүрэгт шинэ салбаруудаа нээхээр бэлэн болсон байна.

Өрсөлдөөнт зах зээлд үнийн давуу тал болон үйлчилгээний соёлоороо тэргүүлж буй "Миний дэлгүүр" нь ийнхүү өдөр ирэх тусам хэрэглэгчдэдээ улам ойртон, өргөжин тэлсээр байна.

 

Тавдугаар сарын цаг агаарын төлөвийг ЭНД ДАРЖ харна уу. 

2026 оны 05-р сарын 03-07-ныг хүртэлх цаг агаарын урьдчилсан төлөв:

Хур тунадас: 

• 4-нд баруун болон төвийн аймгуудын нутгийн хойд хэсгээр,
• 5-нд баруун болон төвийн аймгуудын нутгийн зарим газраар,
• 6-нд төвийн аймгуудын ихэнх нутаг, зүүн аймгуудын нутгийн баруун хэсгээр хур тунадас орно.

Салхи:

• 4-нд нутгийн хойд хэсгээр,
• 5-нд нутгийн зарим газраар,
• 6-нд говь, талын нутгаар секундэд 13-15 метр хүрч ширүүсэж, шороон шуурга шуурна.

Агаарын температур: 

• Ихэнх нутгаар дулаарч, шөнөдөө Монгол-Алтай, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Завхан, Заг-Байдраг голын эх, Идэр голын хөндийгөөр -1...-6 градус хүйтэн,
• Их нууруудын хотгор, говийн бүс нутгийн өмнөд хэсгээр +10...+15 градус, говийн бүс нутгийн хойд хэсгээр +5...+10 градус,
• бусад нутгаар 0...+5 градус дулаан, өдөртөө Монгол-Алтай, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Завхан, Заг-Байдраг голын эх, Идэр, Тэс голын хөндийгөөр +12...+17 градус,
• Хангайн нурууны өвөр бэл, Орхон-Сэлэнгийн сав газар, говийн бүс нутгийн баруун өмнөд хэсгээр +24...+29 градус, бусад нутгаар +18...+23 градус дулаан байна.
• 5-нд ихэнх нутгаар,
• 6-нд нутгийн зүүн хэсгээр сэрүүснэ. 

Улмаар НИТХ-ын даргад Д.Ихбаярыг нэр дэвшүүлж, МАН-ын Удирдах зөвлөлд танилцуулахаар болсон юм. Тэгвэл өнөөдөр МАН-ын Удирдах зөвлөл хуралдаж, НИТХ-ын даргаар Д.Ихбаярыг томилох шийдвэр гаргасан байна.

Үргэлжлүүлэн өнөө орой НИТХ-ын төлөөлөгчид ээлжит бусаар хуралдаж, Д.Ихбаярыг НИТХ-ын даргаар сонгохоор болжээ. 

Д.ИХБАЯРЫН НАМТАР:

• 2002-2006 он МУИС-ийн МХСС-ийг Монгол хэл, япон хэл орон судлаач /БАКАЛАВР/
• 2011-2013 он Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийн Хэл шинжлэл /МАГИСТР/
• 2012-2015 он Их засаг олон улсын их сургууль, Эрх зүйч

АЖЛЫН ТУРШЛАГА:

• 2008-2009 он "Их засаг" олон улсын их сургуульд Гадаад харилцааны мэргэжилтэн
• 2009-2013 он "Их засаг" олон улсын их сургуулийн Лицей сургуулийн захирал
• 2013-2014 он Баянгол дүүргийн ЗДТГ-ын ГБХЗХХ-ийн дарга
• 2014-2016 он Баянгол дүүргийн ЗДТГ, ЖДҮДТ-ийн дарга
• 2016-2018 он Сонгинохайран дүүргийн ЗДТГ-ын ХХҮХ-ийн дарга
• 2018-2020 он Нийслэлийн МАН-Сургалт судалгаа олон нийттэй харилцах хэлтсийн дарга
• 2020-2021 он Нийслэлийн ЗДТГ-ын Нийслэлийн Засаг даргын Инноваци технологийн асуудал хариуцсан орлогч дарга
• 2021-2022 он Нийслэлийн ЗДТГ-ын Нийслэлийн Засаг даргын Агаар орчны бохирдол, ногоон байгууламж хариуцсан орлогч дарга
• 2020-2024 он Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Төлөөлөгч, Нийслэлийн МАН-ын Бүлгийн дарга 
• 2024 оноос Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын Төлөөлөгч, Нийслэлийн МАН-ын Бүлгийн дарга 

Ажлын явцын талаар Улаанбаатар хотын нэгдсэн төсөл хэрэгжүүлэх нэгжийн Ерөнхий инженер Г.Жанлавцогзол “Бид Дамбадаржаагийн дулааны станцын талбайд ажиллаж байна. Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар болон Азийн хөгжлийн банкны санхүүжилтээр уг станцын барилгын ажлыг 2025 оны гуравдугаар сард эхлүүлсэн.

Станцын барилга үндсэн зуух болон бусад 19 туслах барилга байгууламжаас бүрдэж байна. 2025 онд бүх барилгын суурийг хийж дууссан. Энэ оны гуравдугаар сарын 15-наас ажил үргэлжилж, барилгуудын металл хийцийг угсарч байна. Бүх талбарт ажил зэрэг эхэлсэн. Нийт 75 машин үндсэн болон туслах тоноглол оруулж ирэхээс өнөөдрийн байдлаар 43 машин ачааг нийлүүлсэн. Тоноглол угсрах ажил үргэлжилж байна.

Мөн Замын-Үүдээс 17 машин сэндвич тээвэрлэж байгаа. Тавдугаар сарын 15-нд зуухны барилгаас бусад барилгын сэндвичийг хийж дуусна. Есдүгээр сард үндсэн барилга угсралтын ажлыг дуусгаад, зуухны туршилт тохируулгын ажлыг үргэлжлүүлэн хийнэ” гэлээ.

Төвлөрсөн дулаан хангамжид холбогдоогүй гэр хорооллын бүсэд Дамбаржаа дулааны станцыг ашиглалтад оруулснаар Дамбадаржаа дэд төв болон Сэлбэ дэд төвд нийт 63 МВт дулаан хангамжийг нийлүүлэх бөгөөд дулааны станцыг аравдугаар сард ашиглалтад оруулахаар төлөвлөжээ.

 

 

 

 

Үүнээс хоёр ихэр хамгийн олон буюу 17,910, гурван ихэр 315 байна.

Анхан шатны шүүхээс БНХАУ-ын иргэн Лиү Бөүвин, Шүй Ханмин нарт бусдыг барьцаалж, амь насыг нь хөнөөн, эд хөрөнгийг нь дээрэмдсэн үйлдэлд нь 25 жил хорих ял оноосон. Харин тэдэнтэй хамтарсан манай улсын иргэд болох А.Даянтөмөрт 18 жил гурван сар, А.Тэнгист 17 жил гурван сар хорих ял оноож шийдвэрлэсэн билээ. 

Тэгвэл амь хохирогчийн аав болон А.Даянтөмөр, А.Тэнгис нарын гаргасан гомдлын дагуу товлогдсон давж заалдах шатны шүүх хурал дөрөвдүгээр сарын 30-нд болов. 

Давж заалдах шатны шүүхээс А.Даянтөмөр, А.Тэнгис нарыг хятад иргэнийг хөнөөхөд оролцоогүй гэж дүгнэн Эрүүгийн хуулийн 10.1 дэх хэсгийн дагуу оноосон 12 жил хорих ялыг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэжээ. Харин хүн барьцаалсан хэрэгт оноосон 5-6 жил хорих, хүний эрүүл мэндэд хохирол учруулсан үйлдэлд оноосон зорчих эрх хасах ял шийтгэлийг эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн байна. БНХАУ-ын иргэн Лиү Бөүвин, Шүй Ханмин нарыг хүний амь бүрэлгэсэн, барьцаалсан, эрүүл мэндэд хохирол учруулсан гэм буруутайд тооцсон шийтгэх тогтоолыг хэвээр нь үлдээв.

Мөн хохирогч өмнөд хөршийн иргэний хууль ёсны төлөөлөгч буюу аавд нь сэтгэцэд учирсан хохиролд тооцож, хэрэг гарах үед мөрдөж байсан хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 150 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх 99 сая төгрөг Лиү Бөүвин, Шүй Ханмин нараас тэнцүү гаргуулж олгуулахаар шийдвэрлэжээ. 

Ташрамд дурдахад, А.Даянтөмөр нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдоржийн төрсөн ах Ц.Арсландоржийн хүү юм. 

“Монголын Хөрөнгийн Бирж” ХК нь “Хөрөнгийн зах зээлийн хөрвөх чадварыг нэмэгдүүлэх тусгай хөтөлбөр”-ийн хүрээнд Голомт Капитал ХХК-тай зах зээл үүсгэгчийн анхны бүртгэл, хамтын ажиллагааны гэрээ байгууллаа.

Зах зээл үүсгэгчийн үндсэн зорилго нь үнэт цаасны арилжаанд худалдан авах, худалдах үнийн саналыг тогтмол байршуулж, зах зээл дээр эсрэг талын саналын хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, захиалгын биелэлтийг сайжруулах, үнэ тогтоолтыг илүү бодитой, ил тод болгоход оршино.

МХБ-ийн арилжааны системийн 2026 оны 1 дүгээр сарын 2-ноос 4 дүгээр сарын 30-ны өдрийг хүртэлх өгөгдлөөр нийт 661,151 захиалга бүртгэгдсэнээс 147,232 захиалга биелж, 513,919 захиалга биелээгүй байна. Өөрөөр хэлбэл нийт захиалгын 22.3 хувь нь биелж, 77.7 хувь нь биелээгүй байгаа нь зах зээл дээр хөрвөх чадвар, захиалгын сангийн гүн, тасралтгүй үнийн санал хангалтгүй байгааг харуулж байна.

Энэ нөхцөлд зах зээл үүсгэгчийн тогтолцоог нэвтрүүлэх нь хөрөнгө оруулагчдад үнэт цаасыг бодит үнэд ойр нөхцөлөөр худалдан авах, худалдах боломжийг нэмэгдүүлэх, арилжааны идэвхийг өсгөх, зах зээлийн итгэлийг сайжруулах бодит хэрэгсэл юм.

 

Голомт Капитал ХХК нь энэхүү тогтолцоонд анхлан оролцож буй үнэт цаасны компани болж байгаа бөгөөд тус хамтын ажиллагаа нь зах зээл үүсгэгчийн механизмыг бодит арилжаанд хэрэгжүүлэх эхний жишиг алхам болж байна.

МХБ-ийн хэрэгжүүлж буй “Хөрөнгийн зах зээлийн хөрвөх чадварыг нэмэгдүүлэх тусгай хөтөлбөр” нь зах зээл үүсгэгчийн тогтолцоог хөгжүүлэхээс гадна шорт арилжаа, үнэт цаас зээлэх-зээлдүүлэх орчныг бүрдүүлэх, арилжааны өртгийг бууруулах, шинэ бүтээгдэхүүн, индекс, үйлчилгээ нэвтрүүлэх, өгөгдөл ба мэдээллийн ил тод байдлыг сайжруулах зэрэг цогц арга хэмжээг хамарч байна.

Тус хөтөлбөрийн хүрээнд зах зээл үүсгэгчийн оролцоо нэмэгдсэнээр захиалгын биелэлтийн түвшин өсөх, арилжааны идэвх нэмэгдэх, үнэ тогтоолтын чанар сайжрах, хөрөнгө оруулагчдын зах зээлд орох, гарах боломж илүү хялбар болох, улмаар үнэт цаас гаргагчдын хөрөнгө татах орчин илүү үр ашигтай болох хүлээлттэй байна.

МХБ цаашид зах зээлийн оролцогч талуудтай хамтран хөрвөх чадварыг нэмэгдүүлэх бодлогын шинэчлэлүүдийг үе шаттай хэрэгжүүлж, Монголын хөрөнгийн зах зээлийг илүү идэвхтэй, ил тод, хөрөнгө оруулагчдад хүртээмжтэй зах зээл болгон хөгжүүлэхээр ажиллаж байна.

Эх сурвалж: Монголын хөрөнгийн бирж

Тодруулбал Баянгол дүүргийн 29 дүгээр хороо, Гурвалжингийн гүүрэн доогуур хоёр эгнээтэй, долоон метрийн өргөнтэй 600 метр урт авто зам барина. Энэхүү авто зам ашиглалтад баригдсанаар Гурвалжингийн гүүрний урд хэсэгт буцаж эргэх боломжтой болох бөгөөд энэ оны арваннэгдүгээр сард ашиглалтад оруулахаар төлөвлөжээ. Одоогоор гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах тендерийг зарласан бөгөөд тендерийн үйл явц үргэлжилж байгаа аж.

Дараагийн тендер зарласан буюу Сонгинохайрхан дүүргийн 32 дугаар хороо, Эмээлт эко аж үйлдвэрийн паркийн гадна замаас Хан-Уул дүүргийн 13 дугаар хороо, Шувуун фабрик хүртэл хоёр эгнээ бүхий 7 метр өргөн зорчих хэсэгтэй, 12.55 км урт авто зам барина.

Авто замын хоёр талд явган хүний болон дугуйн зам, гэрэлтүүлэг, 27 байршилд борооны ус зайлуулах төмөр бетон хоолой суурилуулахаар зураг төсөлд тусгажээ. Тус замыг 2027 оны аравдугаар сард ашиглалтад оруулахаар төлөвлөсөн байна. Энэхүү авто зам ашиглалтад орсноор баруун бүсээс хотын төв рүү чиглэх хөдөлгөөний урсгалыг шинэ чиглэлд хуваарилж, Сонсголон болон Яармаг чиглэлийн замын ачааллыг бууруулах ач холбогдолтой бөгөөд өнөөдрийн байдлаар замын трасст өртөж буй нэгж талбаруудыг чөлөөлөх бэлтгэл ажлыг хангаж байна.

Гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах тендерийг зарласан бөгөөд шалгарсны дараа барилгын ажлыг эхлүүлнэ гэж Нийслэлийн Замын Хөгжлийн Газрын Авто замын хяналтын мэргэжилтэн Д.Тайван мэдээлэв.

Анхан шатны шүүх хурал 2026 оны нэгдүгээр сарын 22-23-нд үргэлжилж, яллагдагч Ц.Дагвадоржид бүх насаар нь хорих ял оноож, ялыг хаалттай хорих ангид эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Харин Э.Номин-Эрдэнэ, Э.Ган-Эрдэнэ, Х.Энхсайхан нарыг гэмт хэргийн шинжгүй гэсэн үндэслэлээр цагаатгасан байдаг. 

Шүүхийн энэ шийдвэр гарсны дараа 16 настай хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Г.Отгонтуяа "Би асар их гомдолтой байна. Энэ гэмт хэрэгт холбоотой гурван шүүгдэгч байсан. Нэг нь хуулийн дагуу хариуцлагаа хүлээж, ялаа авлаа. Нөгөө хоёр яллагдагч нь мөрдөн байцаагч, хяналтын прокуроруудын хариуцлагагүй үйлдлээс болж цагаадаж байна. Шүүхийн шийдвэр бичгээр миний гар дээр ирсний дараа холбогдох байгууллагад дараагийн гомдлоо гаргана. Би хөлөө хүрэх газар хүртэл явна" гэж байр сууриа илэрхийлж байв.

Шүүхийн байрны гадна иргэд "Шударга ёсыг хамтдаа хамгаалцгаая", "Шударга ёсны тулгуур нь шүүх" гэх зэрэг бичиг барин зогсож байна.

ФОТО:

Энэ үеэр FIFA-гийн тэргүүн Жианни Инфантино Палестины хөлбөмбөгийн холбооны Ерөнхийлөгч Жибрил Ражуб болон Израилийн хөлбөмбөгийн холбооны дэд Ерөнхийлөгч Басим Шейх Сулиман нарыг олны өмнө дуудаад эвлэрүүлэх оролдлого хийсэн ч бүтэлгүйдэв.

Палестины Үндэсний Олимпын Хороо (ҮОХ)-ны гишүүн, улс төрч Ж.Ражубыг Израилийн Шейх Сулимантай гар бариулах гэсэн оролдлогоос татгалзаад "Израилчууд өөрсдийн аллага, хүчирхийллийг цайруулахын тулд явуулсан хэн нэгэнтэй гар барьж чадахгүй. Тэдний үйлдлээс болж бид зовж байна" гэсэн юм.

 

Хэдийгээр оролдлого нь бүтэлгүйдсэн ч Инфантино түүний хэлсэн үгэнд нэг их ач холбогдол өгөөгүйг албаныхан сэтгүүлчдэд ярьжээ. 

Тус чуулганаар Инфантино Иран Улсыг хөлбөмбөгийн Дэлхийн Аварга Шалгаруулах Тэмцээн (ДАШТ)-д оролцоно гэдгийг баталгаажуулав. Түүнчлэн ирэх жил болох холбооны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дахин нэр дэвшихээр төлөвлөж байгаагаа мэдэгдсэн байна.

Эх сурвалж: Reuters

Үүнтэй холбогдуулан нэгдүгээр тойрог замын асуудалд нээсэн хэрэг бүртгэлтийн хэргийг, Нийслэлийн Прокурорын газраас тогтоосон харьяаллын дагуу 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 29-ний өдөр Цагдаагийн байгууллагаас Авлигатай тэмцэх газарт шилжүүлэн ирүүлсэн аж.

Тухайн хэрэгт Нийслэлийн Засаг даргын Эдийн засаг, дэд бүтцийн асуудал хариуцсан нэгдүгээр орлогч асан Т.Даваадалайг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дэх хэсэгт заасан үндэслэлээр яллагдагчаар татан, эрүүгийн хэрэг үүсгэж мөрдөн шалгах ажиллагааг явуулж байгаа талаар албаны эх сурвалж мэдээллээ.

2026 оны дөрөвдүгээр сард гаргасан ОУВС-гийн сангийн мэдээллээр Казахстаны макро эдийн засгийн гол үзүүлэлтүүд тухайлбал: ДНБ нэрлэсэн үнэлгээгээр 360.4 тэрбум ам. доллар, үүгээрээ ОУВС-гийн 191 гишүүдийн дотор 47 дугаарт, нэг хүнд ногдох хэмжээ 17.5 мянган ам долларт хүрч, дурдсан үзүүлэлтээр 63 дугаар байрт орж байна. Эдийн засгийн өсөлт 2024 онд 4.8-5.0 хувийн өсөлттэй байсан бол 2025 онд газрын тосны олборлолт нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор 6.5 хувьд хүрчээ. Ажилгүйдлийн түвшин сүүлийн жилүүдэд тогтвортой буурч байгаа бөгөөд 2025 оны эцсийн байдлаар 4.6- 4.8 хувь буюу түүхэн доод түвшиндээ хүрчээ.

2025 оны эцсийн байдлаар Казахстаны гадаад валютын нийт нөөц 65.4 тэрбум ам.доллароор хэмжигдэж, есөн сарын импортыг орлох чадвартай байгаа ажээ.

Гадаад худалдааны нийт эргэлт 139.9 тэрбум ам.долларт хүрч, үүнээс экспорт 78.7 тэрбум ам.доллар (голдуу газрын тос, металл, хүдэр), импорт 61.2 тэрбум ам.долларт (машин, тоног төхөөрөмж, тээврийн хэрэгсэл) хүрснийг Казахстаны Статистикийн газар мэдээлсэн юм.

Казахстаны эдийн засагт уул уурхайн салбар, тэр дундаа Тенгиз ордын өргөтгөл гол зүтгүүр болж байгааг Дэлхийн банкны групп болон бусад олон улсын байгууллагууд онцолж байгаа ажээ.

Өнөөгийн байдлаар Казахстан улс нь НҮБ-ын гишүүн 192 улсаас 186 улстай дипломат харилцаатай бөгөөд НҮБ-ын гишүүн 7 улстай дипломат харилцаа тогтоогоогүй (Африкийн Ботсвана, Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс, Эритрей, Зүүн өмнөд Азийн Зүүн Тимор (Democratic Republic of Timor-Leste), Өмнөд Номхон далайн Палау, Микронезын Холбооны Улс, Науру) байна.

Казахстаны Гадаад хэргийн яамны тэмдэглэснээр тус улс дэлхийн 71 улсад 109 дипломат төлөөлөгчийн газар үйл ажиллагаа явуулж байгаа ажээ.

Казахстан улс нь “Олон тулгуурт” (Mноговекторный ) болон прагматик зарчим дээр суурилсан гадаад бодлого явуулж байна. Тийнхүү олон тулгуурт бодлогын хүрээнд ОХУ, БНХАУ, АНУ, Европын Холбоо болон бусад их гүрнүүдтэй тэнцвэртэй харилцааг хадгалахыг зорьж байна. Энэ нь аль нэг талаас хэт хамааралтай болохоос сэргийлдгээс гадна Төв Азийн бүс нутагт тэргүүлэх байр сууриа бэхжүүлж, бүс нутгийн аюулгүй, тогтвортой байдал, эдийн засгийн интеграцчиллыг дэмжих зорилгод чиглэгдэж байна.

Эдийн засгийн дипломат ажиллагааны хүрээнд гадаадын хөрөнгө оруулалтыг татах, уул уурхай, дамжин өнгөрөх тээврийн коридор буюу “Дундад коридор” болон эрчим хүчний экспортыг төрөлжүүлэхэд ихэд анхаарч байна. “Дундад коридор" (Middle Corridor) буюу Транс-Каспийн олон улсын тээврийн замын сүлжээ (TITR) нь Хятад болон Зүүн өмнөд Азийг Европтой холбосон олон төрөлт (төмөр зам, авто зам, усан зам) тээврийн коридор юм. Энэхүү зам нь ОХУ-ыг дайран өнгөрдөг “Хойд коридор”-оос газарзүйн хувьд 2,000-3,000 км-ээр богино бөгөөд ачаа тээвэрлэх хугацааг 20-25 хоног хүртэл богиносгодог давуу талтай. Үндсэн чиглэл ба маршрутаар ачаа тээвэр нь Хятадын боомтуудаас эхэлж, дараах улс орнуудыг дамжин өнгөрдөг. Үүнд: Казахстаны Достык, Алтынколь болон Хоргос хилийн боомтуудаар дамжин Актау, Курык боомтуудад хүрдэг. Цаашлаад Каспийн тэнгисийн усан замаар дамжин Азербайжаны Баку (Алят) боомтод хүрдэг. Тэндээс Азербайжан, Гүрж улсыг дайран Туркээр дамжин Европ руу гардаг байна.

“Дундад коридор”-ын ач холбогдол хийгээд геополитикийн нөлөө нь Орос-Украины дайнаас шалтгаалан Оросын нутаг дэвсгэрийг тойрч гарах аюулгүй, тогтвортой зам гэж үзэх болсон явдал юм. Тээврийн өсөлтийн хувьд 2024 оны эцэст энэ замаар тээвэрлэсэн ачаа 4.2-4.5 сая тоннд хүрсэн нь өмнөх онтой харьцуулахад 62 хувиар өссөн үзүүлэлт болжээ. “Дундад коридор”-ын оролцогч талууд 2030 он гэхэд ачаа эргэлтийг 10-11 сая тоннд хүргэх, хил гаалийн бүрдүүлэлтийг дижитал хэлбэрт шилжүүлэхээр ажиллаж байгаа ажээ.

Казахстан нь энэхүү коридорын “Төв зангилаа” болж байгаа бөгөөд Каспийн тэнгис дэх Актау, Курык боомтуудынхаа хүчин чадлыг нэмэгдүүлж, чингэлгийн төвүүдийг шинэчлэхэд 300 тэрбум гаруй тенгегийн хөрөнгө оруулалт хийж байгаа ажгуу.

Тус улс олон улсын идэвхтэй байр суурь баримталж, НҮБ, ЕАЭЗХ, ШХАБ, Азид хамтын ажиллагаа, итгэлцлийг бэхжүүлэх бага хурал (CICA) ЕАБХАБ, ТУХН, ОДКБ зэрэг байгууллагуудад идэвхтэй оролцдог.

Сүүлийн үед Казахстан улс өөрийгөө олон улсын харилцаанд “Дунд түвшний гүрэн” (Middle Power) хэмээн тодорхойлж, илүү бие даасан, идэвхтэй дипломат ажиллагаа явуулж байна.

Казахстан улс нь гадаад бодлогынхоо хүрээнд дэлхийн олон улстай стратегийн түншлэлийн харилцаа” тогтоосон байдаг. ОХУ-тай Холбоотны болон “Стратегийн түншлэл, БНХАУ-тай “Иж бүрэн стратегийн түншлэлийн гэрээ”-тэй. Мөн хөрш зэргэлдээ Узбекистан, Киргизстан, Тажикистан, Туркменистан улсуудтай стратегийн түншлэлээ бэхжүүлэн ажиллаж байна. 2024 онд Туркменистантай стратегийн түншлэлээ өргөжүүлэх 20 орчим хэлэлцээр байгуулжээ.

Казахстан, АНУ-ын харилцаа 2018 оноос эхлэн Өргөтгөсөн стратегийн түншлэл (Enhanced Strategic Partnership)-ийн түвшинд хүрсэн байна.

Европын Холбоотой “Өргөтгөсөн түншлэл, хамтын ажиллагааны хэлэлцээр” (EPCA) байгуулсан анхны Төв Азийн улс болсон бол Итали, Герман, Нидерланд, Франц улсуудтай “Стратегийн түншлэлийн харилцаа”-г хөгжүүлж байна.

Казахстан, Турк хоёр улс Стратегийн түнш”-үүд бөгөөд батлан хамгаалах болон бусад салбарт нягт хамтран ажилладаг.

Казахстан улс 2021 онд Булангийн орнуудын Хамтын ажиллагааны зөвлөлийн (GCC) Ерөнхий нарийн бичгийн дарга нарын газартай Харилцан ойлголцлын Санамж бичиг байгуулснаар тус байгууллагатай хоёр болон олон талт хамтын ажиллагааны эрх зүйн үндэс тавигджээ.

Булангийн орнуудаас ирэх хөрөнгө оруулалтыг зохицуулах, хамгаалах зорилгоор Астанагийн Олон улсын санхүүгийн төв (AIFC)-ийг гол платформ болгон ашиглаж байгаа ажээ.

Казахстан улс Булангийн орнуудтай тогтоосон харилцаагаа сүүлийн жилүүдэд Стратегийн түншлэлийн түвшинд хүргэж, эрх зүйн үндсийг эрчимтэй бэхжүүлж байна. Тус улс Булангийн орнуудыг хөрөнгө оруулалт, технологийн томоохон эх үүсвэр гэж үздэг.

2021 онд АНЭУ-тай “Стратегийн түншлэлийн харилцаа” тогтоон хөгжүүлж, хоёр улс 2025 оны байдлаар 5 тэрбум ам.долларын өртөг бүхий 20 гаруй хэлэлцээр байгуулж, хөрөнгө оруулалтыг харилцан хамгаалах гэрээг (BIT) 2023 оноос хэрэгжүүлж эхэлжээ.

2024 онд Катар Улстай Засгийн газар хооронд тэргүүлэх салбаруудад төсөл хэрэгжүүлэх Урт хугацааны Стратегийн түншлэл тогтоох тухай хэлэлцээрт гарын үсэг зуржээ. Дээрхийн хүрээнд 17.6 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалтын төслүүдийг эхлүүлээд байгаа юм.

Саудын Арабтай тогтоосон харилцаагаа 2026 оны хоёрдугаар сард “Стратегийн түншлэл”-ийн түвшинд хүргэв.

2026 оны дөрөвдүгээр сард Казахстан, Оман хоёр улс харилцаагаа “Стратегийн түншлэл”-ийн түвшинд хүргэх хэлэлцээрт гарын үсэг зурав. Хоёр улс Хамтарсан хөрөнгө оруулалтын сан байгуулж, эрчим хүч, ложистик, уул уурхайн салбарт 3 тэрбум ам.долларын өртөг бүхий 5 томоохон төслийг хэрэгжүүлж эхлээд байна.

Казахстан, Кувейт Улсын харилцаа нь “Өргөтгөсөн түншлэл”-ийн шатанд явж байгаа бөгөөд Кувейт нь Казахстаны хүнсний аюулгүй байдлын стратегийн түнш болоод байгаа ажээ. Кувейтийн Хөрөнгө оруулалтын сан (KIC) Казахстаны хөдөө аж ахуй, финтек салбарт 1.5-2 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийхээр төлөвлөж байгааг The Astana Times мэдээлсэн байна. Шууд нислэг болон визгүй зорчих нөхцөл бүрдсэнээр Кувейтээс ирэх жуулчдын тоо 5 дахин өссөн байна.

Казахстан, Бахрейн Улсын хооронд “Найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааны гэрээ”-ний дагуу амжилттай хөгжиж буй бөгөөд талууд “Хамтын ажиллагааны Замын зураглал”-ыг боловсруулан ажиллаж байна хэмээн The Gulf Observer тэмдэглэсэн байна.

Төв Ази болон Булангийн орнуудын хамтын ажиллагааны зөвлөл (GCC) хоорондын “Стратегийн яриа хэлэлцээ”-ний механизм тогтмол ажиллаж байна.

"The Korea Times"-т мэдээлснээр Казахстан, БНСУ хоёр улс 2009 онд “Стратегийн түншлэлийн харилцаа” тогтоосон бөгөөд 2021 онд харилцааны түвшинг шат ахиулж “Өргөтгөсөн Стратегийн түншлэл”-ийн түвшинд хүргэжээ. БНСУ нь Казахстанд оруулсан хөрөнгө оруулалтаараа бүс нутагтаа тэргүүлдэг. Одоогийн байдлаар Казахстанд Солонгосын хөрөнгө оруулалттай 700 гаруй компани үйл ажиллагаа явуулж байгаа бөгөөд талууд эрчим хүч (цөмийн болон сэргээгдэх), суурь бүтэц, автомашин үйлдвэрлэл, хиймэл оюуны чиглэлээр хамтын ажиллагаагаа идэвхтэй өргөжүүлж байгааг The Astana Times уламжилжээ.

Казахстанд амьдардаг 120 мянга гаруй солонгос гаралтай иргэдийг хоёр улсын харилцааны “Алтан гүүр” гэж үздэг байна.

Япон улс нь Казахстаны Ази дахь анхны Стратегийн түншүүдийн нэг бөгөөд харилцаа нь Стратегийн түншлэл-ийн түвшинд (2015 онд шинэчилсэн) тогтвортой хөгжиж байгааг Qazinform онцолж байсан юм.

2025 оны арванхоёрдугаар сард Казахстаны Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаев Токиод хийсэн төрийн айлчлалын үеэр эрчим хүч, уул уурхай, тээвэр, дижитал технологийн салбарт 3 тэрбум еврогийн өртөг бүхий 40 орчим баримт бичигт гарын үсэг зурсан билээ. Хоёр улс 2026 онд багтаан Алматы-Токио чиглэлд шууд нислэг үйлдэж эхлэхээр тохиролцоод байна.

Казахстан улс 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 6-нд Вашингтон хотноо АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп болон Израилын Ерөнхий сайд Биньямин Нетаньяху нартай хийсэн гурван талт яриа хэлэлцээний үеэр “Абрахамын хэлэлцээр”-т нэгдсэн нь тус бүс нутагт чиглэсэн дипломат ажиллагаанд чухал өөрчлөлт гарсныг харуулсан билээ. Казахстан нь энэхүү хэлэлцээрт нэгдсэн Төв Азийн анхны бөгөөд Ойрх Дорнод, Хойд Африкийн бүс нутгаас гаднах анхны улс болсон байна.

2026 оны нэгдүгээр сард Израилийн Гадаад хэргийн сайд Гидеон Саар Астанад айлчилсан нь сүүлийн 16 жилд хийгдсэн анхны өндөр түвшний айлчлал болж, энэ үеэр талууд харилцаагаа стратегийн шинэ шатанд гаргахаа нотолжээ.

2023 оны байдлаар Казахстаны иргэд дэлхийн 82 улсад янз бүрийн ангиллын паспортоор визгүй зорчиж байгаа бөгөөд олон улсын 4,430 гаруй гэрээ байгуулснаас 3,266 нь хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа тухай тус улсын Гадаад хэргийн яам мэдээлсэн юм.

Монгол, Казахстаны Стратегийн түншлэлийн шинэ үе шат

Казахстан 1991 оны арванхоёрдугаар сарын 16-нд ЗХУ-аас салж тусгаар тогтнолоо зарлаж, 1991 оны арванхоёрдугаар сарын 26-нд ЗХУ хүлээн зөвшөөрчээ.Казахстан улс 1995 оны наймдугаар сарын 30-нд одоогийн шинэ Үндсэн хуулиа батлав.

Тийнхүү Монгол Улс, БНКазУ-ын хооронд 1992 оны нэгдүгээр сарын 22-нд дипломат харилцаа тогтоож, шинэ үеийн харилцаа эхэлжээ. БНКазУ нь ОХУ-ын Алтайн Бүгд Найрамдах Улсын газар нутгийн 40-өөдхөн км-ээр тусгаарлагдаг Монгол Улсын байгалийн “гуравдагч хөрш бөгөөд Монгол Улсын хүн амын 3.4 хувь нь казак иргэд байгаа юм.

1992 оны есдүгээр сард тухайн үеийн нийслэл Алматы хотод Монгол Улс ЭСЯ-аа анх нээж байсан бөгөөд Казахстан улс нийслэлээ шилжүүлсэнтэй холбогдуулан 2010 онд Астана хот руу нүүн байрлажээ. Казахстан Улс ЭСЯ-аа 1992 онд Улаанбаатар хотод нээж, 1997 оны тавдугаар сард албан ёсоор үйл ажиллагаагаа эхлүүлж, улмаар 2007 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс эхлэн Элчин сайдын яамны түвшинд хүрч өргөжсөн байна.

Эдүгээ Алматы хотын Бостандык дүүрэг, Мусабаев гудамжинд Монгол Улсын Консулын Төлөөлөгчийн газар (КТГ) үйл ажиллагаагаа идэвхтэй явуулж байна. Тус КТГ нь Казахстаны өмнөд бүс нутаг болон Туркменистан зэрэг зэргэлдээх улсуудад оршин суугаа Монгол иргэдэд консулын үйлчилгээ үзүүлдэг байна.

2024 оны хоёрдугаар сард Алматы дахь КТГ-т төрийн цахим үйлчилгээний “Хурдан” цэг албан ёсоор нээгдсэнээр иргэд төрийн 440 орчим үйлчилгээг авах боломжтой болжээ.

2024 оны аравдугаар сард Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүхийн урилгаар БНКазУ-ын Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаев Монгол Улсад төрийн айлчлал хийсэн нь түүхэн чухал ач холбогдолтой байснаас гадна хоёр орны харилцааг шинэ шатанд гаргасан билээ. Айлчлалын үеэр Монгол Улс, БНКазУ-ын Стратегийн түншлэлийн харилцааг хөгжүүлэх тухай Хамтарсан Тунхаглалд хоёр улсын төрийн тэргүүн гарын үсэг зурав.

 

Гэрэл зургийг MPA агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

Хоёр улсын төрийн тэргүүн 1992 оны “Дипломат харилцаа тогтоох тухай Протокол” болон 1993 оны “Монгол Улс, БНКазУ хоорондын Найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааны Гэрээ”-гээр бэхэжсэн Монгол, Казахстаны уламжлалт найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагаа 1998, 2007, 2008 оны “Монгол Улс, БНКазУ-ын Хамтарсан Мэдэгдэл”-ийн зарчимд тулгуурлан тууштай хөгжиж ирснийг өндрөөр үнэлж, алууд Монгол, Казахстаны уламжлалт найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагаа улс төр, худалдаа, эдийн засаг, х, тээвэр, ложистик, боловсрол, соёл, аялал жуулчлал зэрэг бүхий л салбарт өргөжин хөгжиж, олон улс, бүс нутгийн тавцан дахь хамтын ажиллагаа гүнзгийрэн хөгжиж буйг сайшаан тэмдэглэж, Монгол Улс, БНКазУ-ын уламжлалт найрсаг харилцааг НҮБ-ын Дүрмийн дагуу, хоёр талын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, эрх тэгш байх, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдал болон олон улсын эрх зүйн нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн бусад зарчим, хэм хэмжээг хүндэтгэх үндсэн дээр гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэх нь хоёр улс төдийгүй Төв Азийн бүс нутаг, олон улсад энх тайвныг бэхжүүлж, тогтвортой хөгжлийг хангахад чухал үүрэг гүйцэтгэнэ гэдэгт Талууд санал нэгдэж, хоёр улсын харилцааг “Стратегийн түншлэл”-ийн түвшинд шат ахиулан хөгжүүлэхээр тогтсоноор Казахстан нь Монгол Улсын Төв Ази дахь анхны Стратегийн түнш орон болов.

Талууд “Стратегийн түншлэл”-ийн харилцаанд тулгуурлан 1. Улс төр, аюулгүй байдал, батлан хамгаалах; 2. Худалдаа, эдийн засаг; 3. Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, мэдээллийн технологи; 4. Тээвэр, логистик, аялал жуулчлал, иргэдийн харилцаа; 5. Бүс нутаг, олон улсын тавцан дахь хамтын ажиллагаа гэсэн таван тулгуур чиглэлд хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэн өргөжүүлэхээр тогтов.

Төрийн айлчлалын үеэр хоёр тал худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг улам өргөжүүлэн хөгжүүлэх хүрээнд хоёр талын хууль, эрх зүйн үндэс суурийг бэхжүүлэхээр тохиров. Талууд “Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааг 2025-2027 онд эрчимжүүлэх Замын зураглал” байгуулсныг өндрөөр үнэлсэн юм. Хоёр улсын хооронд хөрөнгө оруулалтын таатай орчныг бүрдүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэх “Хөрөнгө оруулалтыг хөхиүлэн дэмжих, харилцан хамгаалах тухай хэлэлцээр” байгуулах явцыг эрчимжүүлэхээр тохиролцсон юм.

Монгол, Казахстаны худалдааны эргэлтийг 500 сая ам.долларт хүргэх, экспорт, импортын бараа бүтээгдэхүүний нэр төрлийг нэмэгдүүлэх зорилтын хүрээнд Монгол Улсаас ноос, ноолуур, арьс шир зэрэг бүтээгдэхүүн казахстаны зах зээлд нийлүүлэх, Казахстан Улсаас монголын зах зээлд импортлох жимс, жимсгэнэ, хүнсний ногоо зэрэг бүтээгдэхүүний хэмжээг нэмэгдүүлэх чиглэлд хамтран ажиллахаар тохиров.

2026 оны дөрөвдүгээр сард БНКазУ-ын Ерөнхийлөгч Касым Жомарт Токаевын урилгаар Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх тус улсад төрийн айлчлал хийсэн нь төрийн тэргүүний түвшинд сүүлийн 20 жилд хийсэн түүхэн ач холбогдолтой үйл явдал болов.

 

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Төв Азийн бүс нутаг дахь анхны Стратегийн түнш орон Казахстантай харилцаагаа улам бэхжүүлэхийн төлөө байгаагаа дахин нотолж, халуун дотноор хүлээн авч байгаа Ерөнхийлөгч К.Токаев болон Казахстаны төр, засаг, ард түмэнд гүн илэрхийлсэн юм. Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн айлчлал хоёр улсын харилцаа, хамтын ажиллагаа өргөжин хөгжихөд чухал түлхэц үзүүлсэн, онцгой ач холбогдолтойг Ерөнхийлөгч К.Токаев онцлон тэмдэглэж байв. Хоёр улсын төрийн тэргүүн өнгөрсөн 30 гаруй жилийн харилцааны ололт амжилтаа дүгнэн, хамтын ажиллагааг эдийн засгийн агуулгаар баяжуулан, бүхий л салбарт өргөжүүлэн хөгжүүлэх талаар хэлэлцэв.

Хоёр улсын Ерөнхийлөгчийн түвшинд харилцан тохиролцсон асуудлууд бодит ажил хэрэг болж байгааг төрийн тэргүүн нар тэмдэглэж, цаашид худалдаа, эдийн засгийн болон бусад бүх салбарт харилцан ашигтай хамтран ажиллах өргөн боломж байгаа гэдэгт санал нэгдэв.

“Монгол Улс болон Евразийн эдийн засгийн холбоо хоорондын Чөлөөт худалдааны түр хэлэлцээр”-ийг хэрэгжүүлэх хүрээнд хамтарсан Замын зураглал гаргахаар болсон нь онцлон тэмдэглэх зүйл мөн билээ.

Монгол Улс, Евразийн эдийн засгийн холбооны (ЕАЭЗХ) хооронд 2025 оны зургаадугаар сарын 27-нд Минск хотноо байгуулсан Чөлөөт худалдааны Түр хэлэлцээрийг 2025 оны арванхоёрдугаар сарын 12-ны өдөр УИХ соёрхон баталсан.

2026 оны дөрөвдүгээр сарын байдлаар Монгол Улс, Евразийн эдийн засгийн холбооны (ЕАЭЗХ) хооронд 2025 оны зургаадугаар сарын 27-нд Минск хотноо байгуулсан Чөлөөт худалдааны Түр хэлэлцээрийг Монгол Улс болон ЕАЭЗХ-ны гишүүн ОХУ, Казахстан, Беларусь, Киргизстан, Армени таван улс парламентаараа эцэслэн соёрхон батлаад байна.

Монгол Улс, ЕАЭЗХ-ны гишүүн орнууд дотоодын соёрхон батлах явцыг дуусгаж, харилцан ноот бичиг солилцсоноос 60 хоногийн дараа худалдааны түр хэлэлцээр хүчин төгөлдөр хэрэгжиж эхлэх юм.

Хэлэлцээрийн хүрээнд хоёр талаас 367 нэр төрлийн бараанд гаалийн тарифыг тэглэх, багасгах, тохирсон квотын хэмжээнд тарифыг тэглэх, хөнгөлөх зэрэг дөрвөн төрлийн зохицуулалтыг хийхээр тохиролцсон.

Монгол Улсаас ЕАЭЗХ-ны зах зээлд экспортлох 367 барааны 97.5 хувь нь хөдөө аж ахуй, мал аж ахуйн гаралтай бүтээгдэхүүн бол ЕАЭЗХ-ноос импортлох барааны 81.7 хувь нь Монгол Улсад үйлдвэрлэх боломж хязгаарлагдмал эрдэс, химийн, 7.5 хувь нь аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүн байна. Үүний зэрэгцээ улаан буудай, өндөг зэрэг хүнсний гол нэрийн бараанд квот тогтоож, квотоос хэтэрсэн тохиолдолд гаалийн тарифыг хэвээр ногдуулах замаар дотоодын үйлдвэрлэлийг хамгаалах зохицуулалтыг тусгажээ.

Чингэснээр дотоодод үйлдвэрлэдэггүй, бүтээн байгуулалт, үйлдвэрлэлд зайлшгүй шаардлагатай бараа, тоног төхөөрөмжийн гаалийн татварыг тэглэж, импортын өртөг багасах, инфляц тооцоход ашигладаг импортын 42 нэр төрлийн бүтээгдэхүүний тарифыг тэглэж, өрхийн хэрэглээний зардал багасах боломжтой. Мөн худалдааг хөнгөвчлөх хүрээнд экспортын бараанд 50-иас дээш хувийн дотоодын гаралтай орц ашигласан тохиолдолд тарифын хөнгөлөлт эдлэх, 5000 еврогоос доош үнийн дүнтэй бараанд гарал үүслийн гэрчилгээг өөрөө мэдүүлэх, эрсдэлийн үнэлгээнд суурилсан шалгалт хийх зэрэг шинэ зохицуулалтыг нэвтрүүлэн бизнесийн зардлыг багасгах нөхцөл бүрдэхээр байна.

Ийнхүү ЕАЭЗХ-ны 2.2 их наяд ам. долларын ДНБ-ний үйлдвэрлэл, 190 сая гаруй хэрэглэгчтэй том зах зээлд татваргүй нэвтрэх боломж нээгдэж байна.

2026 оны гуравдугаар сард Казахстан улс долоон жилийн дараа анх удаа Монгол руу бизнесийн төлөөлөгчдийн багаа илгээж, Улаанбаатар хотноо 62.6 сая ам.долларын бүтээгдэхүүн экспортлох гэрээ хэлцэл байгуулсан. Энэ үеэр хоёр тал газрын тос, алт боловсруулах салбарт хамтарч ажиллах Санамж бичиг байгуулахаар тохиролцсон нэн чухал ач холбогдолтой байв. Монгол Улс Казахстантай шатахуун, тос нийлүүлэх салбарт хамтран ажиллах урт хугацааны хэлэлцээр байгуулах санал тавьж, Казахстаны тал тийнхүү дэмжсэнээр хоёр улсын хооронд түлш шатахуун авах боломж нээгдэж байна. Одоогоор Монгол Улсын Казахстанаас авч буй импортын бүтцэд газрын тосны бүтээгдэхүүн ердөө 1.5 хувийг эзэлж байгаа ч цаашид худалдааны эргэлтийг 500 сая ам.долларт хүргэх зорилтын хүрээнд, нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэхээр хэлэлцэгдэж байгаа юм.

Казахстан нь газрын тосны бүтээгдэхүүний гарцаа нэмэгдүүлж байгаа (2025 онд 13.7 сая тонн үйлдвэрлэхээр төлөвлөсөн) тул Монголын хувьд ОХУ-аас хамааралтай байдлаа бууруулах нэг гарц болох боломжтой. Төрийн айлчлалын үеэр Казахстан улс Монгол Улсад жилд нэг сая тонн түүхий нефть нийлүүлэхэд бэлэн гэдгээ илэрхийлж, Санамж бичиг байгуулсныг Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням нотолсон нь чухал ач холбогдолтой байв.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн тус улсад хийж буй төрийн айлчлалын хүрээнд “Казахстан-Монголын бизнес форум” Астана хотноо зохион байгуулагдав. Казахстаны Үндэсний танхим “Атамекен”, МҮХАҮТ хамтран зохион байгуулсан форумд хоёр орны төр, хувийн хэвшлийн 250 гаруй төлөөлөл оролцож, “Хүнсний хувьсгал”, “Цагаан алт” хөтөлбөрийн хүрээнд хүнсний үйлдвэрлэл, ноос, ноолуур, арьс, шир, барилга, тээвэр, ложистик, санхүү зэрэг салбарт Казахстаны холбогдох бизнесийн байгууллагуудтай холбох, шинэ зах зээлд нэвтрэх боломжийг хэлэлцэв.

Бизнес форумын дүнд Монголын аж ахуйн нэгжүүд Казахстаны талтай эхний шатанд 20 гаруй сая ам.долларын үнийн дүн бүхий гэрээ, хэлцэл байгуулжээ.

Стратегийн түншлэлийн харилцааны шинэ үе шатны гол онцлог нь түүнийг тийнхүү эдийн засаг, бизнесийн агуулгаар баяжуулсан явдал юм.

Төрийн айлчлалын үеэр хоёр улсын төрийн тэргүүн нар хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын төлөөлөлд мэдээлэл хийх үеэр БНКазУ-ын Ерөнхийлөгч Касым Жомарт Токаев хэлэхдээ, Баян-Өлгий аймагт Казахстаны Консулын газар нээх шийдвэрт хүрлээ. Үүнийг бид ахан дүүс, түүхэн язгууртай орнуудын “Стратегийн түншлэл”-д түшиглэсэн чухал алхам гэж үзэж байна. Энэ нь Монголын казах иргэдэд хандсан чин сэтгэл, нөхөрлөлийн бодит тусгал юм. Бид энэ шийдвэрээ дээд зэргээр үнэлж байна гэсэн байна.

Айлчлалын үеэр Монгол, Казахстаны хооронд агаарын тээврийн харилцааг эрчимжүүлж, хоёр улсыг холбосон нэгэн шинэ гарцыг нээхээр тохиролцов. “Хүннү Эйр” компани Улаанбаатар – Алматы чиглэлд тогтмол нислэг үйлдэж байгаа бол ирэх зургаадугаар сараас Казахстаны “Скат” авиакомпани Улаанбаатар-Астана чиглэлд шууд нислэг үйлдэхээр болов. Чингэснээр хоёр улсын иргэд харилцан зорчих урсгал, бараа бүтээгдэхүүний экспорт, импорт нэмэгдэж, аялал жуулчлалын салбар хөгжихийн зэрэгцээ бизнесийн таатай орчин бүрдэхэд чухал хувь нэмэр оруулна гэж үзсэн юм.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилгаар НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн Бүгд хуралдаанаар жил бүрийн долоодугаар сарын 11-ний өдрийг “Дэлхийн адууны өдөр” болгон тэмдэглэх тухай тогтоолыг батлахад БНКазУ хамтран зохиогчоор нэгдсэн юм.

Хоёр улсын төрийн тэргүүн нар Төв Азийн орнуудын “С5+1” хамтын ажиллагааны форматын ашиглан Монгол Улсын оролцоог хангасан дээд, өндөр түвшний уулзалтыг хамтран зохион байгуулах боломжийн талаар санал солилцсон чухал ач холбогдолтой байв.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийг Казахстаны Ерөнхийлөгч К.Токаев Казахстаны хамгийн дээд төрийн "Алтан бүргэд" одонгоор шагнасан юм. Казахстаны Ерөнхийлөгч тэрбээр хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудын төлөөлөлд мэдээлэл өгөх үеэрээ "Хоёр орны хамтын ажиллагаа, маш олон санаачилга бидний хамтын ажиллагааны төлөөх нөр их хөдөлмөрийг үнэлэн хамгийн төрийн дээд "Алтан бүргэд" одонгоор бид шагналаа" гэсэн юм.

“Нэг бүс нутаг–Дундын сорилт–Хамтын шийдэл” уриан дор зохиогдсон “Бүс нутгийн экологийн дээд түвшний уулзалт 2026” арга хэмжээнд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх оролцож үг хэлэв.

Тийнхүү Монгол Улс бүс нутгийн орнуудтай хоёр талт хамтын ажиллагаагаа чанарын шинэ шатанд гаргаснаар Монгол Улсын Төв Азийг чиглэсэн бодлого бүрэн бүтэн болов.

Одоо та MonPay апп-аар Umoney картаа цэнэглээд зуны хамгийн гоё фестивалиудын тасалбар, бэлгүүдийн эзэн болох боломжтой. Monpay апп-аар Umoney автобусны картаа 1,000₮-өөс дээш дүнгээр цэнэглэсэн хэрэглэгчдээс 20 ялагч шалгаруулна.

Урамшууллын нөхцөл

• 2026.05.01 – 2026.06.30 дуустал хугацаанд үргэлжилнэ
• 1,000₮-с дээш цэнэглэлт бүрд урамшууллын 1 эрх үүснэ
• Нэг хэрэглэгч хэдэн ч эрхтэй байж болно
• Сар бүр 10 ялагч буюу нийт 20 ялагч тодруулна

Таныг хүлээж буй бэлгүүд

5-р сарын ялагчдын бэлэг

• Mobi30 Red Show хос тасалбар болгон шинэчилсэн – 5 ялагч
• Playtime тасалбар – 5 ялагч

 6-р сарын ялагчдын бэлэг

• Soundbar – 2 ялагч
• VOO Premium багц 1 жилийн эрх – 3 ялагч
• Номин супермаркетын 500,000₮ эрх – 5 ялагч

Супер бэлгүүдийн эздийг сарын эхний долоо хоногт Monpay -ийн албан ёсны хуудсаар  live -аар тодруулна.

Автобусны картаа хэдхэн товшилтоор цэнэглэж, дараагийн автобусандаа саадгүй суугаарай.

 

Автобусны картаа MonPay апп-аар цэнэглэх заавар:

1. MonPay апп-аа нээгээд Mini app хэсгээс Umoney цэс рүү орно.
2. Автобусны картаа гар утасныхаа NFC унших хэсэгт тааруулан уншуулна.
3. “Карт цэнэглэх” хэсгийг сонгоно.
4. Цэнэглэх мөнгөн дүнгээ оруулаад карт цэнэглэх товчийг дарна.
5. MonPay апп-ын 4 оронтой гүйлгээний PIN код-оо оруулна.
6. Umoney картаа дахин NFC уншуулахад цэнэглэлт амжилттай хийгдэнэ.

📲 MonPay апп-аа нээгээд Umoney автобусны картаа яг одоо 1,000₮-с дээш дүнгээр цэнэглээрэй.

Монпэй-р автобусны картаа цэнэглэх "хялбар" байлаа.