Шүүхийн шийдвэрийн талаар тус шүүхийн Ерөнхий шүүгч Б.Халиуны бичсэн тоймыг хүргэж байна.

Энэ удаагийн аяны хүрээнд Төрийн банкны ажилтнуудын төлөөлөл 2026 оны 10 дугаар сарын 03-ны өдөр Олон улсын эко цэцэрлэгт хүрээлэнд мод тарьж, намрын мод тарилтын аянаа эхлүүллээ.

Төрийн банкны хамт олон өнгөрсөн жилүүдэд байгаль орчноо хамгаалах, ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх чиглэлээр тогтмол ажиллаж, мод тарихын зэрэгцээ тарьсан модоо арчлан ургуулахад онцгой анхаарч ирсэн.

Тухайлбал, 2023 онд 34 нэр төрлийн 6,586 ширхэг, 2024 онд 37 нэр төрлийн 5,594 ширхэг, 2025 онд 34 нэр төрлийн 4,772 ширхэг, 2026 оны хаврын мод тарилтаар 4000 гаруй модыг  тус тус тарьж, ургуулсан байна. Ийнхүү сүүлийн гурван жилийн хугацаанд нийт 20 мянга гаруй модыг тарьж, ургуулах ажлыг хэрэгжүүлжээ.

Мөн өнгөрсөн хугацаанд Төрийн банкны хамт олон Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн, Бумбатын булаг, Таширын ам, Богд уул зэрэг байршлуудад ногоон төгөл бий болгож, 2021 оноос хойш 30 мянга гаруй экологийн ач холбогдол бүхий олон төрлийн модлог ургамлыг нутагшуулан ургуулж байна.

Банкны хувьд мод тарих нь зөвхөн тоо нэмэгдүүлэх ажил бус, тарьсан модоо ургуулж, амьдрах чадварыг нь хангах урт хугацааны үйл явц гэж үздэг. Тиймээс тарьсан мод бүрийг хөрсөндөө бүрэн дасан зохицох хүртэл нь мэргэжлийн арчилгаа, усалгаагаар хангаж, цаашид тогтвортой ургах нөхцөлийг бүрдүүлэхийг чухалчилдаг.

Энэхүү зорилтын хүрээнд ажилтан бүрийн оролцоог нэмэгдүүлж, салбар нэгж бүр нутаг дэвсгэрийнхээ онцлогт тохирсон мод тарих, тарьсан модоо тогтмол арчлан ургуулах ажлыг үргэлжлүүлнэ. Мод бүр ирээдүйд бий болох ногоон орчны нэг хэсэг билээ. Өнөөдөр тарьсан мод маргаашийн цэвэр агаар, эрүүл орчин, хойч үедээ үлдээх ногоон өв болон ургана.

Тиймээс Төрийн банкны зүгээс нийт ажилтан, харилцагч, иргэд, олон нийтийг байгаль эхээ хайрлан хамгаалах, мод тарихын зэрэгцээ тарьсан модоо тогтмол арчилж, ургуулан төлжүүлэх үйлсэд идэвхтэй оролцохыг уриалж байна.

Итгэл төгс Ногоон ирээдүй

Ялангуяа Jantar Mantar, Parliament Street, Connaught Place, India Gate болон тэдгээрийн ойролцоох төвийн бүсүүдэд цагдаагийн хамгаалалт нэмэгдэж, замын хөдөлгөөнд хязгаарлалт, түр зохицуулалт хэрэгжиж байна. Үүнтэй холбоотойгоор Шинэ Делид зорчиж буй Монгол Улсын иргэд та бүхэнд дараах зөвлөмжийг хүргэе.

Иргэн та:

• Жагсаал, улс төрийн цуглаан болж буй болон цагдаагийн хамгаалалт, хаалт тогтоосон бүсэд аль болох зорчихгүй байх;
• Jantar Mantar, Parliament Street, India Gate болон ойролцоох замуудаар зорчихдоо замын хөдөлгөөний түр өөрчлөлт болон цагдаагийн зааврыг чанд мөрдөх /эдгээр газруудаар аль болох зорчихгүй байх/;
• Олон хүн цугласан, нөхцөл байдал хурцадсан тохиолдолд тухайн газраас нэн даруй холдож, аюулгүй газар шилжих;
• Жагсаал болон аливаа улс төрийн үйл ажиллагаанд татагдан оролцохоос зайлсхийх;
• Хот дотор зорчихдоо нэмэлт хугацаа тооцож, шаардлагатай тохиолдолд метро болон такси зэрэг үйлчилгээний өөрчлөлт, замын чиглэлийн мэдээллийг урьдчилан шалгах.

Шаардлагатай тохиолдолд Монгол Улсаас Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсад суугаа Элчин Сайдын Яам(ЭСЯ)-тай холбогдоно уу.

Хаяг: Embassy of Mongolia in the Republic of India, 34, Archbishop Macarios Marg, New Delhi 110003, Embassy of Mongolia, New Delhi, India

Утас: 91 (11) 2461 7989, Факс: 91 (11) 2463 3240

Цахим шуудан: delhi@mfa.gov.mn, mongoliadelhi@gmail.com

Эх сурвалж: Монгол Улсаас БНЭУ-д суугаа Элчин сайдын яам

Дээрх арга хэмжээг авч хэрэгжүүлж буй тохиолдол цөөнгүй байдаг ч, модыг ургуулж арчлах хэсгийг анхаарахгүй үлдээх тохиолдол ч мөн байдаг. Чухамдаа модод хөрсөнд суусан цагаас хойших эмзэг нялх үеэсээ залуу мод болж бойжих хүртэл хамгийн багадаа 5 жилийн тасралтгүй арчилгаа шаарддаг болохыг мэдэх нь зүйтэй.

Тухайлбал, яг 5 жилийн өмнө Юнител групп Ногоон байгаасай хөтөлбөрийнхөө хүрээнд Ногоон төгөл бүтээх төслийг хэрэгжүүлж эхэлсэн байдаг. 2022 онд анхны суулгацаа тарьсан энэ төсөл жил бүр уламжлал болон зохион байгуулагдсаар, өдгөө 6 төрлийн 7000 гаруй залуу модтой төглүүд Улаанбаатар хотын хэд хэдэн байршилд бий болжээ.

Уг төсөл нь Юнител группийн ажилтнуудын сайн дурын оролцоонд үндэслэн хэрэгжиж ирсэн ба мэргэжлийн зааварчилгаа, арчилгааны зөвлөмжийн дор мод тарьж, бүтээж буй ногоон төглөө улам тэлж төгөлдөржүүлэхэд ажлын нэг өдрөө зориулдаг нь авууштай сайн жишиг юм. Энэ жилийн хувьд залуус 2 төрлийн 400 орчим модыг Юнител группийн шинэ агуулахын хүрээлэн буй орчинд суулгаж ногоон төглөө цогцлоожээ. 

Тодруулбал өнгөрсөн Баасан гарагийн УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдааны үеэр УИХ-ын гишүүн Н.Жаргалан, С.Цэнгүүн нар зарчмын зөрүүтэй санал гаргаж “Гэрт ойрхон сургууль-хамгийн сайн сургууль” арга хэмжээний хүрээнд хотхоны сургуулийн түрээст 14 тэрбум төгрөг тусгасныг хасах санал гаргасан. Уг саналыг хуралд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжсэн тул төсвийн тодотголоос хасагдах нөхцөл үүсэв. 

Харин өнөөдөр Төсвийн байнгын хорооны дарга Н.Наранбаатар тус саналыг дахин Төсвийн байнгын хороогоор дахин хэлэлцүүлж, сургууль цэцэрлэгийн түрээсийн төлбөрийн 14 тэрбум төгрөгийг хасуулахгүй байхаар хуралдсан. 

УИХ-ын гишүүн Б.Жаргалан, С.Цэнгүүн нар чуулганы хуралдаанаар дэмжигдсэн саналаа унагаахгүйн тулд Төсвийн байнгын хороогоор санал хураалгасангүй. Түрээсийн сургуулиудын нөхцөл байдалтай танилцсаны дараа саналаа татаж авах эсэхээ шийднэ гэв. Төсвийн байнгын хорооны даргын зүгээс тус 14 тэрбум төгрөгийг төсвийн тодотголд оруулж батлах санал гаргаад буй.

Төсвийн байнгын хорооны хуралдааны үеэр УИХ-ын гишүүн Б.Жаргалан ""Гэрт ойрхон сургууль хөтөлбөр"-т нэмж 50 тэрбум төгрөг тавиад файлын асуудал гарсан. Тэр файлыг үндсэн үйл ажиллагаатай холбоогүй, бэлтгэл ажлынх байсан гэх яриа явсан. Гэрт ойр сургууль хөтөлбөртэй холбоотой 14 тэрбум төгрөгийн асуудлыг хөндөөд зарчмын зөрүүтэй санал гаргасны ар дээр ""Гэрт ойрхон сургууль" хөтөлбөр хэрэгжээд түрээсийн гэрээ хийгдчихсэн, хүүхдүүд сургуульдаа орчихсон байгаа" гэдэг асуудал яриад эхэллээ. 

"Гэрт ойрхон сургууль"-ийн түрээсийн 13.8 тэрбум төгрөгийн задаргаа нь эксел файл дээр байна. Дөрвөн сарын түрээс, тоног төхөөрөмж тавилгын зардал гээд нийлбэр дүнгээр 13.8 тэрбум төгрөгийн гэрээ хэлцэл аль хэдийн хийгдсэн, хүүхдүүд сурч байгаа гэдэг мэдээллийг одоо өглөө. Тэгэхээр "Гэрт ойрхон сургууль" хөтөлбөрийн 50 тэрбум төгрөгийн эксел файл дээр байсан бүх ажил хийгдсэн байсан байна. 

Түрээсийн зардал гэдэг ангиллыг үзэхээр эксел файл дээр сургуулиудын нэрийг нуугаад зөвхөн байршлаар нь нарийн задаргаатай тоонуудыг төсөвлөсөн.

Тухайлбал 138.8 сая төгрөгийг Кино үйлдвэрт 694 м.кв талбай гэсэн байна. 1 м.кв талбайн үнэлгээ 50-60 мянган төгрөг болж байна. Энэ бол маш өндөр зах зээлийн үнэлгээ. Хувийн байр байшингаа төрд өндөр үнээр түрээслүүлдэг бизнес болгосон уу гэж харагдахаар байна" гэв. 

Түүний асуултад Боловсролын яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Т.Ням-Очир "Санхүүгийн жил, хичээлийн жил хоорондоо зөрж явдаг. Есдүгээр сарын 1-нээс дараа жилийн зургаадугаар сарын 1-н хүртэл өөрийн байр талбайг түрээслэх иргэн аж ахуйн нэгжийн судалгааг хийдэг. Ингэхдээ Баянзүрх дүүргийн 14 дүгээр хороонд байрлах сургууль 960 хүүхдийн хүчин чадалтай, энд байгаа 6-18 насны хүүхдийн тоо гурван давсан учраас зохицуулалт хийх ёстой. 

Тиймээс сургалтын зориулалтаар ашиглах байр талбай хэрэгтэй байна гэдэг зар мэдээлэл байршуулдаг. Тухайн 14 дүгээр хорооны сургуультай ойр байршилтай иргэн аж ахуйн нэгж манай байрыг сургалтын зориулалттай судалж үзээч гэх саналаа ирүүлдэг. Ийм байдлаар тухайн оны дөрөвдүгээр сард судалгаа тооцоолол хийгээд есдүгээр сард шийдвэрээ гаргадаг. Энэ жилийн хувьд хотхоны бага сургууль, төрөлжсөн ахлах сургууль гээд хүртээмжийг шийдэхээс илүүтэй нарийвчилсан төлөвлөлтийг оруулж ирсэн. Цаашдаа хичээл сургалтын зориулалтаар ашиглахаас илүүтэй иж бүрэн тохижуулж авч явах зохицуулалт хийсэн" гэв. 

ВИДЕО:

“Ажиллахад таатай газар” батламжийг олон улсын “Great Place to Work Institute”-ээс сүүлийн 30 гаруй жилийн турш 90 гаруй улсын 11 сая ажилтнаас жил бүр судалгаа авч, тухайн байгууллага нь “Ажиллахад таатай газар” эсэхийг хараат бусаар үнэлдэг. Голомт банкны тухайд ажилтнуудынхаа итгэлцэл, хүндлэл, нөхөрлөл, бахархал, шударга байдлыг бэхжүүлж, хамтран ажиллахад таатай орчныг бүрдүүлэн ажилласан нь олон улсын түвшинд тав дахь жилдээ баталгаажсан тул энэхүү хүндтэй батламжийг “Great Place to Work”-ийн бүс нутгийн төлөөлөгчид гардууллаа. Мөн “Great workplaces summit” арга хэмжээний үеэр Голомт банк “Ажиллахад таатай газар” болсон туршлагаасаа хуваалцсан юм.

Зургийг хажуу тийш гүйлгэж үзнэ үү.

 

Хосе Карлос “Great Place to Work”-ийн Азийн бүсийг хариуцсан Гүйцэтгэх захирал

“Бид байгууллагыг үнэлэхдээ нарийвчилсан, цогц судалгааг хийдэг бөгөөд байгууллагын үйл ажиллагааны 60 үзүүлэлтээр нэг бүрчлэн нягтлан судалж үздэг. Эдгээр олон үзүүлэлт шалгуурыг бүрэн хангаж, албан ёсны батламж гардан авахын тулд тухайн байгууллагын гүйцэтгэлийн түвшин маш өндөр байх шаардлагатай.  Батламж гэдэг бол байгууллагын бодит гүйцэтгэл, амжилтыг хүлээн зөвшөөрч буй хүндтэй баталгаа юм. Тэгвэл Голомт банк энэхүү өндөр шалгуурыг бүр таван жил дараалан амжилттай хангаж байгаа нь үнэхээр бахдам бөгөөд гайхалтай амжилт юм.”

 

Г.Уянга Голомт банкны Хүний нөөцийн удирдлагын газрын захирал

“Анх Голомт банк энэхүү олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн хөндлөнгийн үнэлгээнд хамрагдаж байхад бидний оноо 80 хувиар эхэлж байлаа. Жил ирэх тусам оноогоо нэмэгдүүлж, 2026 оны байдлаар 92 хувийн үр дүнтэйгээр “Ажиллахад таатай газар”-ын үнэлгээг авч байна.

Голомт банкны үнэлгээ 2025 оноос эхлэн Монгол Улсын хэмжээнд “Ажиллахад таатай газар”-ын судалгаа авсан байгууллагуудаас 10 гаруй хувиар өндөр үзүүлэлттэй гарч, харин азийн бүс нутгийн байгууллагуудтай эн зэрэгцэж ирлээ. Энэ жилийн үр дүнгийн тухайд азийн байгууллагуудаас даруй хоёр хувиар дээшилсэн амжилт гаргалаа. Энэхүү амжилт бол Голомт банкны засаглал, бизнес, менежмент, хүний нөөцийн бодлого болон ажилтнуудтайгаа олон талаас нь хамтарч ажилласны бүтэн жилийн үр дүн ийнхүү бодитоор үнэлэгдэж байгаад баяртай байна.”

Олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн “Ажиллахад таатай газар” хөндлөнгийн үнэлгээнд хамрагдсанаар цаашлаад байгууллагын соёл, манлайлал, ажилтнуудын сэтгэл ханамж, удирдлагын ур чадвар, хамтын ажиллагааг хэрхэн сайжруулах талаар чухал алхмуудыг тодорхойлоход ач холбогдолтой юм.

Дэлхийн жишиг Монголын банк

Тодруулбал дулааны гол 18.7 км шугам сүлжээг засварлан шинэчлэх улс, нийслэл, гадаадын зээл тусламжаар гүйцэтгэжээ.

Орон сууц, сургууль, цэцэрлэг, эмнэлгийн барилгын дулаан 100 хувь, аж ахуйн нэгж, байгууллагын халаалтыг 89.6 хувьтай хангасан байна.

Харин цахилгаан хангамжийн өвөлжилтийн бэлтгэл ажил 80.5 хувь, ус хангамж, ариутгах татуургын салбарын өвөлжилтийн бэлтгэл ажлын явц 90 хувьтай байгаа бол нийтийн эзэмшлийн гудамж талбайн халтиргаа гулгаа арилгах давс, бодисын нөөц бүрдүүлэлт 81 хувьд хүрчээ. Давс, бодис цацагч тусгай зориулалтын 96 машин, зам цэвэрлэгээний тусгай зориулалтын 432 машин, техникийн бэлэн байдлыг хангажээ.

Уг хуваарийн дагуу хүүхдийн мөнгөн тэтгэмж буюу 100,000 төгрөгийг энэ сарын 20-нд олгохоор болжээ. Мөн хүнс тэжээлийн дэмжлэг үзүүлэх үйлчилгээ энэ сарын 15-нд, эх, эцэг олон хүүхэдтэй өрх толгойлсон эх, эцэгт олгох тэтгэмжийг энэ сарын 20-нд өгөх юм байна.

 

Намрын мод тарилтаар Улаанбаатар хотын хэмжээнд 1.3 сая мод тарихаар төлөвлөсөн байна. 2021 оноос хойш хотын хэмжээнд 4.8 сая мод тарьжээ.

Улаанбаатар хотод мод тарих 8 байршил:

1. Баянгол цэцэрлэгт хүрээлэн
2. Инчеоны мөрөөдлийн төгөл
3. Хоймор хайрхан мод тарих цэг
4. Олон улсын эко цэцэрлэгт хүрээлэн
5. УБЗАА-ны Мод үржүүлгийн газар
6. Шинэ налайх цэцэрлэгт хүрээлэн
7. Айцын ам мод тарих цэг
8. Түргэний гол ногоон хэрэм зурваст мод тарих боломжтой.

Мод тарьж, ургуулах, арчлах нь дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөллийг бууруулах, ой, усны нөөцийг хамгаалж, нэмэгдүүлэх, экологийн тэнцвэрт байдлыг хамгаалах тустай юм.

Тодруулбал Баянзүрх дүүрэгт намрын мод тарих өдрүүдэд нийт 8.74 га талбайд 28, 696 ширхэг мод тарина. Тус дүүргийн 28 дугаар хороо “IGM” цэцэрлэгт хүрээлэнд 283 мод тарьсан. Гачууртын зам-1, "УБЗАА Мод үржүүлгийн газар“-т 4,000 мод тарьсан. Цагаан давааны хогийн цэгт 88 мянган мод тарьжээ.

Хан-Уул дүүргийн хэмжээнд 16,340 ширхэг мод тарина. Тухайлбал Хан-Уул дүүргийн Түргэний гол дагуух “Ногоон хэрэм” зурваст 107 мод тарьсан.

Налайх дүүргийн “Шинэ Налайх цэцэрлэгт хүрээлэн”-д 7,000, дүүргийн хэмжээнд 10 мянган мод тарина.

Баянгол дүүргийн “Баянгол цэцэрлэгт хүрээлэн”-д 225 албан хаагч 420 ширхэг мод тарьсан. Дүүргийн хэмжээнд 6,419 мод тарихаар төлөвлөжээ.

Сонгинохайрхан дүүргийн “Инчон мөрөөдлийн төгөл”-д 10 байгууллагын 349 албан хаагч 1,443 мод тарьсан. Тус дүүргийн Улаанчулуутын хогийн цэгт 5,000 ширхэг, Хүй долоон худагт 50 мянган ширхэг мод тарина. 

Чингэлтэй дүүрэгт 10 мянган ширхэг мод тарина. Тухайлбал тус дүүргийн Хүндэтгэлийн цэцэрлэгт хүрээлэнд 5,000 ширхэг мод тарьж байна.

Эх сурвалж: НЗДТГ-ын хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтэс

"БНХАУ-аас хууль бусаар орж ирсэн байж болзошгүй годронтой ямааны асуудлыг ТЕГ-аар шалгуулна" гэдгийг ХХААХҮЯ-ны сайд Ц.Идэрбат мэдээлсэн. 

Тэрбээр "Монгол Улсад гаднаас эцэг мал импортолж оруулж ирэхэд тэр дотор "арвас" гэх үүлдэр байхгүй. Хилээр хууль бусаар оруулж ирсэн байх магадлал маш өндөр. Үүнийг мал эмнэлгийн хяналтад оруулах процесс огт хийгдээгүй явсан байна.

"Саятан сүрэг"-ийнхэн манай Мал эмнэлгийн ерөнхий газрынханд хаашаа хэдэн ухна зарснаа ч бүрэн дүүрэн хэлж өгөхгүй байгаа. Тэр битгий хэл зөрүүлээд годронгийн вакцин санал болгож байна гэсэн мэдээлэл ирж байна. Гэхдээ энэ мэдээлэл баталгаажаагүй. Эрх бүхий байгууллагаар шалгуулна.

Монгол Улсад гарсан малын гоц халдварт өвчин яг хаанаас гарч ирэв гэдэг нь мэдэгддэггүй. Жишээ нь шүлхий өвчин хаанаас гарав гэхээр зэрлэг амьтнаас л орж ирлээ гэдэг. Харин энэ удаагийн годрон бол хууль бус үйлдэл гэдэг нь тогтоогдож байна.

Одоо годрон туссан ямаанаас дээжийг нь авч, вакцин үйлдвэрлэх процесс эхэлсэн.

Гэхдээ өнөө маргаашдаа вакцин хийхгүй, сар гаруйн хугацаа орно. Эрдэм шинжилгээний ажил учраас ном дүрмийнхээ дагуу явуулна" гэв. 

Мөн "Саятан сүрэг гэх компани үйл ажиллагаа явуулж байхдаа Мал эмнэлгийн ерөнхий газраас ямар ч зөвшөөрөл аваагүй гэдэг нь тодорхой болсон.

Нууцаар оруулж ирдэг, нууцаар зардаг том толгойтой нөхдийг илрүүлье. Авлига авсан хүн байвал явдаг газар руугаа явна. Хариуцлага алдсан хүмүүс нөхөн төлбөрийг төлөх ажилд оролцох ёстой.

Малын гоц халдварт өвчин тэр тусмаа үй олноор нь устгаад байгаа өвчний эх үүсвэр хаанаас гарсан гэдэг нь тодорхойгүй байдаг. Хил орчмоос л гараад байна гэдэг. Гэтэл энэ удаад нутгийн гүнд гарч байна. Улаанбаатар хотын хамар доор үүнийг зарж байхад Нийслэлийн мал эмнэлгийнхэн юу хийж байсан юм бэ гэдэг асуудал яригдана. Энэ асуудлыг Эрүүгийн цагдаа, Тагнуулын Ерөнхий Газарт өгсөн" гэлээ. 

Тодруулбал Т.Даваадалай нь Нийслэлийн засаг даргын эдийн засаг, дэд бүтцийн асуудал хариуцсан нэгдүгээр орлогчоор ажиллаж байхдаа төрсөн дүү "Нэгдсэн төслийн удирдлагын газар" ОНӨУТҮГ-ын Метро төслийн менежерээр ажиллаж байсан Т.Мөнхдалай, үеэл дүү “А...” ХХК-ийн захирал Н.Б, нэгжийн төслийн менежер А.Ербол нартай бүлэглэн 2024-2025 онуудад эрх мэдэл, албан тушаалын байдлын урвуулан ашиглаж, өөртөө болон өөрийн хамаарал бүхий этгээдүүдэд нийт 5.2 тэрбум төгрөгийн давуу байдал олгосон.

Мөн эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах гэмт хэргийн улмаас олсон нийт 2.6 тэрбум төгрөгийн хууль бус эх үүсвэрийг нуун далдалж ашиглан, мөнгө угаасан хэрэгт Эрүүгийн хуулийн 22.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэг (эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах), 18.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.3 дахь заалт (мөнгө угаах)-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхэд шилжүүлжээ.

Эх сурвалж: Монгол Улсын Ерөнхий Прокурорын Газар 

Хөрөнгийн зах зээл ба Хиймэл оюун ухаан: Тус эвентийн зохион байгуулагч Б.Пүрэв-Очир хөрөнгийн зах зээлийн ирээдүйн чиг хандлага болон хиймэл оюун ухааныг ашиглан өөрийн хөрөнгийг хэрхэн ухаалаг, эрсдэл багатайгаар өсгөх менежментийн боломжуудыг бодит туршлага дээрээ үндэслэн танилцууллаа.

 

Санхүүгийн төлөвлөлт ба суурь мэдлэг: Монголбанкны ахлах эдийн засагч Б.Баттуул хувь хүний санхүүгийн төлөвлөлтийг хэрхэн бодитой хийх, эдийн засгийн одоогийн орчинд эрсдэлээ хэрхэн хамгаалах талаар мэргэжлийн зөвлөгөө өгсөн.

Санхүүгийн өнцөг ба сэтгэлгээ: Илтгэгч Ё.Мөнхдэмбэрэл “Ухаалаг, тэнэг, муу” сэдэвт илтгэлээрээ иргэдийн санхүүгийн шийдвэр гаргалтад ажиглагддаг нийтлэг алдаа болон практик зан төлөвийн өнцгийг энгийн бөгөөд ойлгомжтой байдлаар тайлбарласан.

Залуусын хувь хүний хөгжил болон ирээдүйн санхүүгийн боломжийг нээхэд чиглэсэн энэхүү арга хэмжээ нь оролцогчдод практик ач холбогдолтой мэдээлэл хүргэснээрээ илүү онцлог болж чадлаа.

 

 

Гэвч бодит байдал дээр Засгийн газар үйлдвэрчний эвлэлтэй хийсэн хэлэлцээрээ бүрэн биелүүлэхгүй байгаа талаар өнөөдөр Монголын Боловсрол, Шинжлэх Ухааны Үйлдвэрчний Эвлэлийн Холбоо(МБШУҮЭХ), Монголын Эрүүл Мэндийн Ажилтны үйлдвэрчний эвлэлийн холбоо(МЭМАҮЭХ)-ноос байр сууриа илэрхийллээ.

МЭМАҮЭХ-ны дарга Ч.Нарантуяа "Бид цалин нэм гэж шинэ зүйл шаардаагүй. Өнгөрсөн онд байгуулсан салбарын гурван талт хамтын хэлэлцээрийн шаардлагаа биелүүл гэсэн шаардлагаа тавьсан. 2026 онд нийт 75 хувиар цалин нэмж байгаа. Үүний 30 хувийг нэгдүгээр сараас, 45 хувийг наймдугаар сараас эхлээд сар бүр есөн хувиар нэмэх ёстой. Гэтэл хэлэлцээрийн заалтаа биелүүлэхгүй байна. Ажил хаяхад бэлэн гэсэн 10,000 хүний гарын үсэг ирсэн. 

Нэмэгдлийг наймдугаар сарын 1-нээс нөхөж олго. Нийгмийн зөвшлөөр байгуулсан хамтын хэлэлцээрийн заалтыг Засгийн газар, Ерөнхий сайд нь хэрэгжүүлэхгүйгээр шууд арваннэгдүгээр сарын 1-нээс 20 хувь нэмнэ гэж байгаа нь эмгэнэлтэй байна. Гурван тал тохиролцоод гарын үсэг зурсан энэхүү хэлэлцээрийнхээ биелэлтийг манай салбарын эмч ажилтнууд шаардаж байгаа.

"Сүнс эмч" гэгдээд бид цай уух ч эрхгүй эмгэнэлтэй нөхцөл байдалд ажиллаж байгаа гэдгийг салбарынхан маань хэлж байна. Засгийн газраас тавьсан саналуудыг хүлээж авахгүй, зөвхөн салбарын хэлэлцээрт байгаа шаардлагыг биелүүл гэж байгаа.

З.Цогтгэрэл: Талууд нэгдсэн байр сууринд хүрэхгүй бол хөдөлмөрийн сонирхлын маргаан үүсгэж, тэмцлийн дараагийн хэлбэрт шилжихээ мэдэгдье

 

Гэрэл зургийг MPA агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

МБШУҮЭХ-ны дарга З.Цогтгэрэл "2026 онд байгуулсан хэлэлцээрийнхээ хүрээнд арваннэгдүгээр сарын 1-нээс нэмэгдэх ёстой 26 хувийн нэмэгдлээ шаардаж байна. 2026 оны нэгдүгээр сарын 1-ний өдрөөс үндсэн цалинг 50 хувь нэмэгдүүлэхээр тусгасан ч маргаантай байсаар тавдугаар сарын 1-нээс нь эцэслэгдэн хэрэгжиж эхэлсэн. Улмаар 2026 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нээс 26 хувийн нэмэгдүүлэхээр тооцсон.

2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс салбарын багш, ажилтны цалинг 3.5 сая төгрөгт хүргэхээр хэлэлцээрт тусгуулсан ч 2027 оны улсын төсөвт эдгээр шат дараатай арга хэмжээнүүд тусгагдаагүй. 26 хувийн нэмэгдэл яригдаж эхлээгүй, төсвийн тодотголд тусгагдаагүй байна. Иймд дээрх асуудлуудаар шаардлага хүргүүлнэ. 

2026 оны арваннэгдүгээр сарын 1-ний өдөрт бидэнд танилцуулж, хэлэлцүүлэх арга хэмжээ авахыг шаардаж байна. Цаашид талууд нэгдсэн байр сууринд хүрэхгүй бол хөдөлмөрийн сонирхлын маргаан үүсгэж, тэмцлийн дараагийн хэлбэрт шилжихээ мэдэгдье" гэв.

Тэрбээр “Өнөөдрийн хуралдаанаар хоёр асуудал хэлэлцлээ.

Эхнийх нь Засгийн газраас өргөн мэдүүлсэн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд оруулах нэмэлт өөрчлөлтийн төсөл, хоёрдугаарт, Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг хэлэлцлээ.  

Монгол Улсын  2026 оны төсвийн тодотголын гурав дахь хэлэлцүүлэг явагдаж байна. Төсвийн тодотголыг аравдугаар 20-ны дотор хэлэлцэн батлах шаардлагатай. Ингээд арваннэгдүгээр сарын 1-нээс эхлээд ахмад настны суурь тэтгэвэр, төрийн үйлчилгээний албан хаагчдын цалингийн нэмэгдэл, эрчим хүчний тарифын нэмэгдэл иргэдэд ачаалал болох гээд байгаад зөв зохицуулалт хийгээд, өвөлжилтийн бэлтгэл, засвар үйлчилгээнд шаардлагатай байгаа хөрөнгийг зохицуулъя, ирэх онд үүсэж болох нийлүүлэлтийн гаралтай инфляцыг өдөөхийг эсрэг буюу стратегийн нөөц бүрдүүлэх зэрэг таван асуудлаа шийдье.

Энэ долоо хоногийн төгсгөл гэхэд 2027 оны төсөв Төсвийн тусгай шаардлага болон Хууль тогтоомжийн тухай хуульд нийцсэн эсэх талаар санал хураалт явуулж, ажлын хэсэг байгуулаад, хэлэлцүүлгийн цаглавраа бариад шуурхай хэлэлцээд арваннэгдүгээр сарын 15-ны дотор батална гэсэн чиглэлтэй байна" гэлээ. 

Тэрбээр хэлэхдээ "Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хорооноос өнгөрсөн долоо хоногийн Даваа гарагт зохион байгуулсан ерөнхий сонсголтой холбоотой асуудал байна.

Хөдөө аж ахуйн салбар нь манай ДНБ-ний 50 орчим хувийг үйлдвэрлэдэг, ажиллах хүчний 40 гаруй хувийг эзэлдэг. Улс орны эдийн засаг, ард түмний амьдралд өндөр үүрэг хүлээсэн салбар. 

Сонсгол бол аливааг нэлээд судалж байж олон нийтэд нөхцөл байдлыг танилцуулдаг зохион байгуулалттай. Сонсголын үеэрх шинжээчийн дүгнэлт нь шүүхийн шийдвэр биш.

Жишээ нь "хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн салбарт бүтээмж буурсан", "импортын хамаарал нэмэгдээд байна", "ажиллах хүч буурч байгаа", "өчнөөн их наядын том хөтөлбөрийг энэ салбарт хэрэгжүүлээд байхад үр дүн гарахгүй байна" гэдэг ерөнхий агуулгыг танилцуулсан.

Тариалангийн талбай гурав дахин өссөн байна. Улаан буудайг 154 мянган га талбайд тариалдаг байсан бол одоо бараг 400 мянгад манай газар тариалан эрхлэгч нар тариалж байна.

Хүнсний ногоо 6.4 мянга байсан бол одоо 20.2 мянга га болж өссөн. Эдгээр өсөлт нь газар тариалангийн салбарын бодитой өсөлтүүд. Өнөөдөр бид төмснийхөө хэрэглээг 100 хувь, хүнсний ногооныхоо хэрэгцээг 70 хувь дотоодоос хангаж байна. Мөн улаан буудайнхаа хэрэгцээг 100 хувь хангаж, гурилаа дотоодоос авч байна" гэлээ. 

Үргэлжлүүлэн "Хүнсний хувьсгалыг зөвхөн талх, нарийн боов бус газар тариалан, хүнсний ногооны үйлдвэрүүд рүү өгсөн. 

Хүнсний хувьсгалаар 53 үйлдвэр шинээр байгуулагдсан байна. Хүнсний хувьсгал, цагаан алт бүгд үйлдвэрлэл рүү шилжсэн бөгөөд үр дүнгээ өгч байгаа.

2013 онд улаан буудай тариагүй байж тарьсан гэж бичиг баримт бүрдүүлсэн 39 хүн баригдаад зээл хуйгаа төлсөн. Үүнд сэрэмжтэй байхгүй бол 2026 онд манжин тарьсан гэж хэлээд урамшуулал авах гэж байгаад баригдсан хүмүүс бий. Одоо гурван хүн хууль хяналтын байгууллагаар явж байгаа" гэлээ. 

Өнөөдрийн хуралдаанаар 2026 оны төсвийн тодотголын гурав дахь хэлэлцүүлгийг үргэлжлүүлэх юм. 

НТУГ-аас мэдээлснээр туршилтын үеэр ган троссын хэвийн ажиллагаа, хөдөлгөөний хурд, тоормос болон удирдлагын системийн аюулгүй ажиллагааны мэдрэгчүүдийг шалгаж, системийн хэвийн бус нөхцөл дэх ажиллагааг шалгах зорилгоор цахилгаан тасрах, хэт хурд авах, олон кабиныг зэрэг ажиллуулах, гэнэт зогсолт хийх зэрэг нөхцөлийг зориудаар үүсгэж, хамгаалалтын болон удирдлагын системийн ажиллагааг шалгах аж.

Туршилтын эхний шатанд таван кабин суурилуулж, системийн ажиллагааг шалгах бөгөөд үүний дараа 96 кабинд 750 кг-ийн жинтэй ус, эсвэл шуудайтай элс хийж механик шалгалтад оруулах юм байна.

Дүүжин замын тээврийн цахилгааны хангамжийн тухай ахлах инженер Г.Түвшинсанаа “Францын “Bureau Veritas” группийн үнэлгээ хийгдэж, улмаар улсын комисс орсны дараа дүүжин замын тээврийн хөдөлгөөнийг нээж, зорчигчдыг тээвэрлэхээр төлөвлөж байна.

Дүүжин тээврийн системийн хөдөлгөгч үндсэн мотор нь 567кВт хүчин чадалтай ба аюулгүй ажиллагааны горимын дагуу хоёр өөр цэгээс тэжээлтэй ажиллана. Тогны хязгаарлалтын үед нэг талын тэжээл тасрахад нөгөө талын тэжээлтэй учир хэвийн горимоор ажиллах юм.

Онцгой тохиолдол буюу нийтээр тог тасарсан үед зорчигчдыг аюулгүй зогсоолд хүргэхэд зориулсан 275 кВA чадалтай нөөц цахилгаан генератор төлөвлөсөн. Энэ нь дүүжин замын тээврийн бүрэн чадалд бус зөвхөн зорчигчдыг аюулгүй зогсоолд хүргэхэд зориулсан нөөц үүсгүүр юм” гэв.  

 

 

 

Төслийг улсын комисс хүлээн авахаас өмнө Францын “Bureau Veritas” групп ажиллаж, хөндлөнгийн инженерингийн аудит хийж, зураг төсөл нь батлагдсан зураг, норм стандарт мөрдсөн эсэх, материал болон гүйцэтгэлийн чанарыг хангасан эсэх, инженерийн системийн аюулгүй байдал, ашиглалтын үеийн эрсдэл зэргийг тооцоолж, хяналт тавих ажээ. Аудит хийх “Bureau Veritas” групп нь 1828 онд байгуулагдсан бөгөөд зураг төсөл, барилгын хяналт, эрсдэлийн чиглэлээр үйл ажиллагааг явуулдаг байна. Олон Улсын 5,000 гаруй барилгын төсөлд оролцож, 10 мянга гаруй барилгад хяналт хийжээ.

Энэхүү төслийг БНФУ-ын Засгийн газрын $51 саяын нэн хөнгөлөлттэй зээлээр хэрэгжүүлж буй бөгөөд зээлийн хугацаа 40 жил, хүү 0.0076 хувь, үндсэн зээлийн хүүнээс чөлөөлөгдөх хугацаа 12 жил, зээлийг үлдэх хугацаанд тэнцүүлэн хувааж, жилд хоёр удаа төлөх гэрээтэй байна.

Уг өөрчлөлтөөр ажил олгогчийн төлөх нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээг 0.1-0.2 хувь болгож бууруулсан байна. Тодруулбал үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний даатгалын хэмжээ 0.5, 1.5, 2.5 хувиар шаталсан байдлаар төлдөг байсныг 0.3%, 1.2%, 2.2% болгож тус бүр 0.3 хувиар буулгажээ. Харин ажилгүйдлийн даатгалын хувь хэмжээ 0.5 хувь байсныг 0.6 хувь болгож нэмэгдүүлсэн байна. 

Ийнхүү ажил олгогчоос төлөх нийгмийн даатгалын шимтгэлийн хувь хэмжээ шаталсан байдлаар буюу 10.5% байсныг 10.4%, 11.5% байсныг 11.3%, 12.5% байсныг 12.3 хувь болгож бууруулсан аж. Тус хуулийн шинэчлэл 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-ний өдрөөс хэрэгжиж эхлэх юм байна. 

 

Хэдийгээр 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс үүнийг дагаж мөрдөхөөр болсон ч ирэх оны улсын төсвийн төсөлд цалин хөлсийг хуучин хэмжээгээр нь тусгасан, шинэчлээгүй хэвээр байна гэх асуудлаар өнөөдөр Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Холбоо(МҮЭХ)-ноос мэдээлэл хийлээ.

МҮЭХ-ны ерөнхийлөгч Э.Тамир "Хөдөлмөр, нийгмийн түншлэлийн гурван талт үндэсний хороо нь хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг тогтоодог хуультай. Эдийн засгийн таван гол параметр буюу инфляц, амьжиргааны баталгаажих түвшин, хөдөлмөр эрхлэлтийн түвшин, эдийн засгийн өсөлт, бүтээмжийн өсөлтийг харгалзан тооцоолж, хоёр жилд тогтоодог. Энэ хүрээнд хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 792,000 төгрөгөөс 26.3 хувиар нэмэгдүүлж, нэг цагийн хөлсний хамгийн доод хэмжээг 5,900 төгрөг болгосон. Харамсалтай нь шийдвэр гарсан ч Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд хайхрамжгүй мэдэгдлүүд хийж, одоог болтол 2027 оны улсын төсөвт хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 792,000 төгрөгөөр тооцсон хэвээр байна. Үүнийг яавч хүлээн зөвшөөрч болохгүйг мэдэгдье.

Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ гэдэг нь нарийн мэргэжлийн ур чадвар шаарддаггүй, хамгийн энгийн ажил мэргэжлийн авч болох хамгийн доод хэмжээ. Аль ч тохиолдолд үүнээс доошилж болохгүйг баталгаажуулдаг. Мөн улсын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээтэй уялддаг эдийн засгийн салбаруудын цалин хөлсний доод хэмжээ өөрчлөгддөг. 

Тухайлбал 

• автотээврийн салбарт улсын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс 1.5 дахин
• иргэний нисэхийн салбарт 1.8 дахин
• харилцаа холбооны салбарт 1.2 дахин
• газрын тосны салбарт 2 дахин
• эрчим хүчний салбарт 1.7 дахин
• уул уурхайн салбарт 2 дахин өснө. 

Жишээ нь хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ 1,000,000 төгрөг болж нэмэгдвэл уул уурхайн салбарын энгийн ажил мэргэжлийн үндсэн цалин багадаа 2,000,000 төгрөг болно.

Үйлдвэрчний эвлэл нь зөвхөн төрийн албан хаагчдын цалин хөлс бус Монгол Улсын нутаг дэвсгэр, хилийн дотор үйл ажиллагаа явуулж буй төрийн болон төрийн бус, хувийн хэвшлийн, албан бус эдийн засаг, гадаадын хөрөнгө оруулалттай гээд бүх байгууллага дээр ажилтан хүний хөдөлмөрийн үнэлэмжийн доод хэмжээг нь тогтоож байгаа. Энэ нь эдийн засгийн том механизм бөгөөд нийгэмд олон эерэг үр дүнг дагуулдаг" гэлээ.

Түүнчлэн тэрбээр хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ өссөнөөр татвар, хураамж өснө гэх асуудалд "Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ нэмэгдсэнээр татвар өсөхгүй. Сайн дураар нийгмийн даатгалын шимтгэлээ хамгийн багаар төлдөг иргэдийн шимтгэлийн хэмжээ өснө. Харин албан журмаар даатгуулсан хүмүүсийн шимтгэл төлөлтөд өөрчлөгдөхгүй. Зарим хууль, дүрмээр зохицуулагдах харилцааг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээтэй уялдуулсан байдаг. Тухайлбал гадаадаас ажиллах хүч авч байгаа ажилтанд ногдох төлбөр, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүн ажиллуулаагүй бол Хөдөлмөр эрхлэлтийн санд оруулах төлбөрийн хэмжээ тодорхой хэмжээнд нэмэгдэнэ" гэж тайлбарлалаа. 

 

“Амуулай” групп Япон улстай хамтран ажиллаж, Япон чанар, инновац, хэрэглэгч төвтэй бизнесийн соёлыг Монголын зах зээлд нэвтрүүлэн ажиллаад 24 жил болж байна. Япон улсын олон арван брэнд, үйлдвэрлэгч, түнш байгууллагуудтай хамтран ажиллахдаа зөвхөн бүтээгдэхүүн импортлон нийлүүлэхээс гадна хэрэглэгчийн хэрэгцээ, сэтгэл ханамжийг нэн тэргүүнд тавьдаг Япон бизнесийн соёлоос тус хамт олон суралцсаар ирсэн бөгөөд энэхүү зарчим нь өнөөдөр группийн үйл ажиллагааны үндсэн философийн нэг болон төлөвшсөн байна.

Өнөөдрийн байдлаар Япон Улсын 50 гаруй брэндийн 4,000 гаруй нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг Монголын зах зээлд нийлүүлэн ажиллахаас гадна БНСУ, Индонез зэрэг улс орнуудын чанар, үнэ цэнээрээ онцлог брэндүүдийг хэрэглэгчдэд хүргэн ажиллаж байна.

 

Жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулдаг “Amuulai Partnership Business Meeting” арга хэмжээ нь энэ жил шинэ өнгө төрх, агуулгаар зохион байгуулагдсан бөгөөд энэ удаагийн уулзалтад Монголын худалдаа, бизнесийн салбарын 200 гаруй төлөөлөл, Японы гоо сайхан, эрүүл мэнд, гэр ахуйн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч 10 гаруй компанийн 14 зочин, төлөөлөгч оролцсон юм.

 

Группийн хамт олон ирэх онд стратегийн ач холбогдол өгч, онцлон хөгжүүлэхээр төлөвлөж буй брэнд, бүтээгдэхүүнүүдийг харилцагчдадаа танилцуулсан нь арга хэмжээний онцлох хэсгүүдийн нэг байв. Ийнхүү талууд бүтээгдэхүүний чанар, хэрэглэгчдэд хүргэх үнэ цэнийг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ урт хугацааны тогтвортой түншлэлийг бэхжүүлэх чиглэлд санал бодлоо нэгтгэлээ.

Албан ёсны дистрибьютер “Амуулай” групп.

Утас:7533-9966
Онлайн захиалга: mild.mn

Дуудлагын дагуу Онцгой байдлын алба хаагчид нэг иргэний амь нас, 1.6 тэрбум төгрөгийн өмч хөрөнгийг авран хамгаалсан байна.

Угаарын хийн хордлогоос сэргийлж гэр, байшиндаа угаарын хий мэдрэгч төхөөрөмжийг тогтмол ажиллуулах, гал түймрээс урьдчилан сэргийлж, бага насны хүүхэд, өндөр настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн аюулгүй байдлыг хангахыг Нийслэлийн Онцгой Байдлын Газраас зөвлөлөө.

Гал түймрийн дуудлага өмнөх долоо хоногоосоо нэмэгджээ.

СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ:

• Айл, өрхүүд галын аюулгүй байдлаа хангах,
• Цахилгаан хэрэгслийг ашигласны дараа бүрэн унтрааж, шалгах,
• Ил гал, чүдэнз, лаа, зул, арц, хүжийг асаахдаа галын аюулгүй байдлыг хангах, бүрэн унтраах,
• Барилгын аврах зам гарцын тэмдэг, тэмдэглэгээг байрлуулах, хэвийн ажиллагааг хангах,
• Аврах зам, гарц, хаалгыг хааж төрөл бүрийн хог хаягдал, бараа материал, эд зүйл хураах, тоног төхөөрөмж байрлуулах, хаалгыг онгойхгүйгээр бэхлэхгүй байхыг сэрэмжлүүлж байна.

Тодруулбал ХХААХҮ-ийн сайдын мэдээлснээр  "Саятан сүрэг" гэх дэлгүүрээр дамжин БНХАУ-ын "арвас" үүлдрийн ухныг малчдад зарсан байна. Гэтэл Монгол Улсад гаднаас эцэг мал оруулж ирсэн тухай мэдээлэл дотор "арвас" үүлдрийн малын мэдээлэл байхгүй байжээ. Иймд хилээр хууль бусаар оруулж ирсэн байх магадлал өндөр байна гэж үзэж байгаа ба тус асуудлыг Тагнуулын ерөнхий газраар шалгуулахаар болсон байна. 

Түүнчлэн хилээр орж ирсэн тус үүлдрийн эцэг малд Мал эмнэлгийн хяналт ороогүй байсан байна. Мөн тус ямаануудыг зарсан гэх "Саятан сүрэг" дэлгүүр хаашаа хэдэн ухна зарсан тухай мэдээллээ бүрэн хэлэхгүй байна гэдгийг ХХААХҮ-ийн сайд Ц.Идэрбат онцлов. 

Иймд Тагнуулын ерөнхий газар болон Эрүүгийн цагдаагийн албанд албан бичиг хүргүүлээд байгаа ба шалгуулахаар болсон байна. 

ХХААХҮ-ийн сайд Ц.Идэрбат "Хотоо харлуулаад, эрдэнэт мал сүргээ устгах хашаа руу туугаад оруулж байгаа малчин хүний сэтгэлзүйг маш сайн ойлгож байна. Иймд нэгдүгээрт малчдаа бодно. Монгол Улсад гарч байгаа малын гоц халдварт өвчин яг хаанаас гарсан нь мэдэгддэггүй. Зэрлэг амьтнаар дамжин орж ирлээ л гэдэг. Энэ удаагийн өвчин бол хууль бус үйлдлээс болсон байна гэдэг нь эхний байдлаар тогтоогдож байна" гэв. 

 

Гэрэл зургийг MPA агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

Тодруулбал БШУЯ-ны сайдын 2024 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдрийн А/66 тоот тушаалаар батлагдсан “Элсэлтийн шалгалт зохион байгуулах” журам, “Журамд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай” Боловсролын сайдын 2025 оны А/69 дүгээр тушаалд заасны дагуу улс орнуудад нийтлэг хүлээн зөвшөөрдөг олон улсын шалгалтын үнэлгээг Монгол Улсын их, дээд сургуульд оюутан элсүүлэх “Элсэлтийн шалгалт”-ын үнэлгээтэй дүйцүүлдэг.

Үүнд:

• Кембрижийн AS, A,
• IB- International Baccalaureate
• TOEFL/IBT/
• PTE
• IELTS
• SAT багтаж байна.

ОЮУТАН, СУРАЛЦАГЧ-ЦАХИМ ХҮСЭЛТ ИЛГЭЭХ АЛХАМ

Олон улсын шалгалтын үнэлгээг Монгол Улсын ЭШ-ын үнэлгээнд дүйцүүлэх хүсэлт, холбогдох бичиг баримтыг тухайн жилийн ЭШ эхлэхээс хамгийн багадаа ажлын 15 хоногийн өмнө Боловсролын үнэлгээний төвийн www.eec.mn сайтад орж “Олон улсын шалгалтын үнэлгээг ЭШ-ын үнэлгээтэй дүйцүүлэх” гэсэн сонголтыг хийж, ЭШ-д бүртгүүлсэн бүртгэлийн дугаар, нууц үгээ ашиглан системд нэвтэрч холбогдох мэдээлэл болон материалаа зааврын дагуу оруулан хүсэлтээ цахимаар ирүүлнэ.

Хүсэлт ирүүлэхэд оюутан, суралцагчийн бүрдүүлэх материал. Үүнд:

• Үнэлгээ дүйцүүлэх тухай хүсэлт
• Төрсний гэрчилгээ эсвэл иргэний үнэмлэхийн хуулбар
• Үнэлгээ дүйцүүлэх хөтөлбөрийн сертификат буюу дүнгийн хуудасны хуулбар
• Бүрэн дунд боловсролын гэрчилгээний хуулбар эсвэл гадаадад бүрэн дунд боловсрол эзэмшсэнийг гэрчлэх дүйцүүлсэн баримт /өмнөх оны төгсөгчийн хувьд/
• Сурч буй сургуулийн тодорхойлолт /12 дугаар ангийн сурагчийн хувьд/

Боловсролын үнэлгээний төв нь хүсэлтийг хүлээн авсан өдрөөс хойш ажлын 10 хоногт багтаан шийдвэрлэнэ. Оюутан, суралцагч нь хүсэлтийн хариуг дараах хоёр замаар харна. Үүнд:

1. www.eec.mn сайтын “ОУ-н шалгалтын үнэлгээг ЭШ -ын үнэлгээтэй дүйцүүлэх” гэсэн хэсэгт элсэлтийн шалгалтад бүртгүүлсэн бүртгэлийн дугаар, нууц үгээ ашиглан нэвтэрч харах /дэлгэрэнгүй хариу харах боломжтой/
2. https://eyesh.eec.mn/ цахим хаягаар “Дүйцүүлэх хүсэлтийн хариу” гэсэн цэсийг сонгож регистрийн дугаараараа нэвтэрч харна.

Холбоос: https://eyesh.eec.mn/profile/login?com=1

Холбоо барих утас: 70119498 - 5

 

Эх сурвалж: Боловсролын Үнэлгээний Төв

27 настай Уилкинс 46 настай Пателтай хамт авхуулсан хар цагаан зургаа сошиал хуудсандаа нийтэлсэн байна. Зураг дээр тэр хуруундаа сүйн бөгж зүүснээ харуулсан байв.

Пателыг 2025 онд Холбооны Мөрдөх Товчооны даргаар ажиллаж эхлэхээс өмнө тэд хоорондоо үерхэж эхэлсэн юм байна. Пателын тангараг өргөх ёслолд Уилкинс оролцож байжээ.

Кантри дуу дуулахын зэрэгцээ улс төрийн тоймчоор ажилладаг Уилкинс 2023 онд анхны цомгоо гаргаж байв.

Тэрбээр консерватив үзэл баримтлалтай улс төрийн хөдөлгөөн, бүлгүүдтэй хамтран ажилладаг юм байна.

Трампын засаг захиргааны хууль сахиулах гол байгууллагуудын нэгийг удирддаг Пател хувийн зорилгоор аялахдаа төсвийн хөрөнгийг зүй бусаар зарцуулдаг гэсэн шүүмжлэлд өртөж байсан юм.

Нэг жишээ нь тэр Пенсильвани мужийн Стэйт Коллеж хотод болсон мэргэжлийн бөхийн тэмцээнийг үзэхээр явахдаа Холбооны Мөрдөх Товчооны нисэх онгоцыг ашиглаж байжээ.

Уг тэмцээнд Уиллис төрийн дуулал дуулж байсан юм.

Дараа нь тэдний хамтдаа авхуулсан гэрэл зураг дээр Уилкинс гартаа тэмцээний аваргын алтан бүсийг барьсан байжээ.

Үүнээс гадна ерөнхийлөгч Дональд Трампын өнгөрсөн зун Америкийн тусгаар тогтнолын 250 жилийн ойд зориулан Вашингтонд зохион байгуулсан “Great American State Fair” үзэсгэлэн худалдааны арга хэмжээнд Уилкинс дуулснаар олны анхаарлын төвд орж байлаа.

Тус арга хэмжээг анх амлаж байсан шигээ улс төрийн суртал нэвтрүүлгээс ангид болохгүйг мэдсэн хөгжмийн олон уран бүтээлч оролцохоос татгалзаж байсан юм.

Эх сурвалж: Associated Press

Иргэн У нь хар тамхитай холбоотой гэмт хэрэгт холбогдон ял эдэлж дуусаад ээжийгээ энэ төрлийн гэмт хэрэгт татан оролцуулжээ.

Улмаар ээжийгээ гэмт хэрэгтэн болгоод өөрөө олон улсын хэмжээнд эрэн сурвалжлагдаж байгаад саяхан баригдсан хэрэг гарсан байна.

Тухайн этгээд нь 2023 онд Турк улсаас Монгол руу карго болон шуудан илгээмж ашиглан мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг улсын хилээр хууль бусаар илгээгээд түүний ээж Х нь хүлээн аваад ашиг олох зорилгоор иргэдэд борлуулж байхдаа үйлдэл дээрээ баригдан одоо хорих ял эдэлж байна.

Харин У-г Интерполын "Улаан булант" зар мэдээнд бүртгэн олон улсын хэмжээнд эрэн сурвалжлахад ОХУ, Казахстан, Киргиз улс руу дүрвэн зугтсан байсан.

Иймд эргэн тойрны тань хүмүүс буруу зүйл рүү татагдан орсныг анзаарч байгаа бол нуун дарагдуулж өөгшүүлэх бус цаг алдалгүй холбогдох хуулийн байгууллагад хандахыг зөвлөлөө.

Мөн улсын хилээр нэвтрэхдээ бусдаас ачаа дайвар авахгүй байхыг зөвлөсөн юм.

Тамхины онцгой албан татварыг огцом нэмэгдүүлж, үнийг эрс өсгөх бодлого нь хэрэглээг бууруулах зорилготой хэдий ч үүний зэрэгцээ хууль бус, татваргүй тамхины зах зээл тэлэх эрсдэлийг бодитоор тооцох шаардлагатай.

УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхтуяа энэ талаар байр сууриа илэрхийлэхдээ “Тамхины татварыг нэмэгдүүлэхийг бүхэлд нь эсэргүүцэхгүй. Харин судалгаа, тооцоонд үндэслэн зохистой түвшнийг тогтоох хэрэгтэй” гэдгийг онцоллоо.

Түүний үзэж байгаагаар нэг хайрцаг тамхины үнэ огцом өсөж, жишээлбэл 30 мянган төгрөгт хүрвэл хэрэглэгчдийн худалдан авах чадварт шууд нөлөөлнө. Өндөр үнэтэй хууль ёсны бүтээгдэхүүнийг худалдан авах боломжгүй болсон хэсэг нь хямд хувилбар хайж эхэлнэ. Энэ эрэлт хууль бус сувгаар орж ирсэн, татвар төлөөгүй тамхины зах зээлийг тэлэх нөхцөл бүрдүүлж болзошгүй.

“Тамхины үнэ огцом нэмэгдэхэд бүх хүн шууд тамхинаас гарна гэж үзэх нь асуудлыг хэтэрхий энгийнээр харсан хэрэг. Нэг хэсэг нь хэрэглээгээ бууруулж болох ч нөгөө хэсэг нь хямд бүтээгдэхүүн хайж, хууль бус сувгаар худалдан авах эрсдэлтэй” гэж тэр хэлэв.

Мөн амт, үнэр оруулагч болон капсултай тамхийг бүрэн хориглохтой холбоотой эрсдэлийг ч урьдчилан тооцох шаардлагатай. Хууль ёсны зах зээлээс эдгээр бүтээгдэхүүн алга болсон ч хэрэглэгчдийн эрэлт бүрэн арилахгүй бол хууль бус бүтээгдэхүүнээр нөхөгдөх магадлалтай.

Монгол Улс хил, гаалийн хяналтын боломжоо мөн бодитоор тооцох ёстой. Өнөөдөр ч хууль бус, хуурамч бүтээгдэхүүн зах зээлд нэвтэрч байгаа нөхцөлд татварын зөрүү хэт их нэмэгдвэл хууль бус тамхины урсгал нэмэгдэх эрсдэлтэй.

Иймээс бодлогын үр дүнг зөвхөн “тамхины хэрэглээ буурна” гэж хэмжих нь хангалтгүй. Төсвийн орлого, хэрэглэгчийн худалдан авах чадвар, бизнесийн нөхцөл, хил гаалийн хяналтын чадавх болон хууль бус зах зээлийн эрсдэлийг хамтад нь тооцох шаардлагатай.

“Татвар өөрөө шийдэл биш. Судалгаа, тооцоонд үндэслэсэн зөв, зохистой төрийн бодлого л бодит шийдэл болно” гэж УИХ-ын гишүүн Мөнхтуяа онцоллоо.

Сурвалжлагч: Э.Чинзориг

Эрүүл мэндийн нэмэлт бүтээгдэхүүн импортлох, ханган нийлүүлэх тусгай зөвшөөрөлтэйгөөр БНСУ-д TESU LLC (2021), Монгол Улсад Ачит Байгаль Мед ХХК (2022) үүсгэн байгуулагдан үйл ажиллагаа явуулж байна.

 

БНСУ-ын судалгаа, үйлдвэрлэлд суурилсан брэнд

Vitamin House брэндийн бүтээгдэхүүнүүд нь БНСУ-ын Nature Pure Korea Group-ийн судалгаа, хөгжүүлэлт болон үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаанд суурилсан брэнд юм. Тус групп нь өөрийн үйлдвэр болон судалгааны хүрээлэнтэй бөгөөд бүтээгдэхүүний судалгаа, хөгжүүлэлтээс үйлдвэрлэл хүртэлх үйл явцыг хэрэгжүүлдэг.

Vitamin House Mongolia нь Монгол Улсын эмийн бүртгэлд бүртгэгдсэн, олон улсын шаардлага хангасан 60 гаруй нэр төрлийн эрүүл мэндийн нэмэлт бүтээгдэхүүнийг хэрэглэгчдэд санал болгодог.

Бүтээгдэхүүний чанар, аюулгүй байдал болон найрлагын ил тод байдлыг үйл ажиллагааныхаа үндсэн зарчимд авч, үйлдвэрлэлийн шатанд GMP, HACCP болон олон улсын чанарын шаардлагуудыг мөрддөг байна.

Бүтээгдэхүүнээс гадна эрүүл мэндийн зөвлөгөөг нэг дор

Vitamin House Mongolia-ийн онцлог нь зөвхөн бүтээгдэхүүн борлуулах  бус, хэрэглэгчийн эрүүл мэндийн хэрэгцээнд тохирсон зөв сонголт хийхэд мэргэжлийн эмчийн зөвлөгөө үйлчилгээг салбар бүрд хүргэдэг явдал юм.

 

Салбар бүрд мэргэжлийн эмч ажиллаж, хэрэглэгчдэд эрүүл мэндийн зөвлөгөө өгөхийн зэрэгцээ Smart Screen Check (SS Check) болон Квантын соронзон резонансын анализаторын үнэлгээ зэрэг үйлчилгээг үзүүлдэг.

Тухайлбал, Smart Screen Check (SS Check) үйлчилгээгээр биеийн бүтэц, ерөнхий эрүүл мэндийн үзүүлэлтүүдийг үнэлэхээс гадна цусны даралт, зүрхний цохилт, цусан дахь сахар, холестерин, хүчилтөрөгчийн түвшин зэрэг үндсэн үзүүлэлтүүдийг тодорхойлох боломжтой.

Харин Квантын соронзон резонансын анализатор нь гарын алганы мэдээлэлд суурилан биеийн эрхтэн тогтолцоо, эрдэс амин дэм, бичил элементүүд зэрэг 19–20 төрлийн үзүүлэлтийг урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр үнэлэх боломжийг олгодог.

Ингэснээр хэрэглэгчид бүтээгдэхүүнээ сонгохоос өмнө өөрийн эрүүл мэндийн үзүүлэлтүүдийн талаар мэдээлэл авч, мэргэжлийн эмчийн зөвлөгөөнд үндэслэн сонголт хийх боломжтой.

Монгол дахь үйл ажиллагаагаа өргөжүүлж байна

Монгол дахь дөрөв дэх салбараа нээснээр Vitamin House Mongolia нь хэрэглэгчдэд бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлж, Монгол Улсад нийт дөрвөн үндсэн салбартай болж байна.

Ийнхүү Vitamin House Mongolia нь БНСУ дахь нэг, Монгол Улс дахь дөрвөн салбар буюу нийт таван үндсэн салбартай болж, үйл ажиллагаагаа өргөжүүлж байна.

Vitamin House Mongolia салбарууд

• Салбар 1 — БЗД, Орчлон комплекс Баянзүрх дүүрэг, 6-р хороо, ХАА яамны замын урд талд, Орчлон комплекс, 2-р давхар, 204В тоот
• Салбар 2 — ХУД, Тара центр Хан-Уул дүүрэг, 15-р хороо, Вега Сити хотхон, Тара центр, 2-р давхар, В-219 тоот
• Салбар 3 — ХУД, City Palace Plaza Хан-Уул дүүрэг, 4-р хороо, Яармаг, 1-р буудал, City Palace Plaza, 3-р давхар, 310 тоот
• Салбар 4 — БГД, И-Март Баянгол Баянгол дүүрэг, 10-р хороолол, И-Март худалдааны төвийн 2-р давхар

Монгол дахь лавлах утас: 7272-9900

БНСУ дахь салбар:
БНСУ, Гванжу хот 광주광역시 광산구 산정동 937-2
Лавлах: 010-2357-0428

Цаашид Vitamin House Mongolia нь бүтээгдэхүүний чанар, аюулгүй байдал, хэрэглэгчийн итгэлцлийг эрхэмлэн, шинжилгээ, эрүүл мэндийн үнэлгээ, мэргэжлийн эмчийн зөвлөгөө болон эрүүл мэндийн нэмэлт бүтээгдэхүүнийг нэг дороос авах боломжтой үйлчилгээг хэрэглэгчдэд хүргэх чиглэлээр үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэн өргөжүүлэхээр ажиллаж байна.

 

 

 

Эдгээр камерыг алслагдсан Багахангай, Багануур, Налайх дүүрэг байршуулсан байна. 

Үүний зэрэгцээ нийслэлийн хүрээний аврах, гал унтраах анги, салбаруудыг камержуулахын зэрэгцээ гал сөнөөгч бүрийг энгэрийн камераар тоноглож, дүрс бичлэгийн мэдээллийг Шуурхай удирдлага, зарлан мэдээллийн төвтэй уялдуулах технологийн шийдлийг нэвтрүүлэхээр ажиллаж байна.

Камерын хяналт, мэдээллийн нэгдсэн системийг ашигласнаар аврах, гал унтраах ажиллагааг дүрсээр баримтжуулах, алба хаагчдын аюулгүй байдлыг хангах, эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх боломжтой болжээ. 

Тус улсын ерөнхий сайд Санае Такаичи уг хэргийг "харгис хэрцгий" дээрэм болон хүн амины хэрэг гэж тодорхойлоод АНУ-ын талд цэргийн алба хаагчдынхаа сахилга батыг чангатгахыг уриалсан байна.

Японы NHK телевиз хохирогчийг 39 настай Яги Анна, харин сэжигтнийг АНУ-ын тэнгисийн явган цэргийн Фүтэнма баазад алба хааж буй 20 настай Дэвин Жэйкоб Баллард гэж мэдээлжээ.

Тэнгисийн явган цэргийн командлалын зүгээс сошиал сүлжээгээр дамжуулан хохирогчийн ар гэрийнхэнд эмгэнэл илэрхийлэхдээ "алба хаагчийн холбогдсон ноцтой гэмт хэргийн асуудлаар бид Японы эрх баригчидтай нягт хамтран ажиллаж байна" гэж мэдэгдсэн байна.

Японы батлан ​​хамгаалахын сайд Шинжиро Коизүмигийн мэдээлснээр хохирогч эмэгтэйн цогцос Бямба гарагийн өглөө эрт Окинава мужийн төв Наха хотын нэгэн зочид буудлаас олдсон гэнэ.

Коизүми "Ийм хэргийг огтхон ч уучлах аргагүй бөгөөд миний сэтгэлийг ихэд бухимдуулж байна" гэж сошиал хуудсандаа бичээд "АНУ-ын цэргийн алба хаагчдын холбогдсон хэрэг явдал, осол эндэгдэл нь орон нутгийн иргэдийн дунд ихээхэн айдас түгшүүр төрүүлдэг тул ийм зүйл хэзээ ч гарах ёсгүй" гэж нэмж мэдэгджээ.

Токио дахь АНУ-ын элчин сайдын яам Японы засгийн газар болон орон нутгийн цагдаагийн байгууллагатай бүрэн хамтран ажиллаж байгаагаа мэдэгдсэн байна. Японы гадаад хэргийн яам Ням гарагт уг хэргийн талаар хэлэлцэхээр АНУ-ын элчин сайд Жорж Глассыг дуудан уулзжээ.

Окинавад АНУ-ын цэргийн хэд хэдэн бааз байрладаг бөгөөд тэнд олон арван мянган америк цэрэг байрладаг.

Окинава мужийн захирагч Гента Кожа тус муж АНУ-аас ийм төрлийн хэрэг явдлаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авахыг удаа дараа шаардаж ирсэн бөгөөд энэхүү хэргийг сахилга бат сул байгаагийн шинж тэмдэг гэж үзэж буйгаа илэрхийлжээ.

"Ийм хэрэг явдал дахин гарсан нь АНУ-ын цэргийнхний сахилга батыг сахиулах, алба хаагчдаа сургах болон бусад холбогдох арга хэмжээнүүд огт үр дүнгүй байгааг харуулж байна" гэж тэр хэлсэн юм.

Эх сурвалж: BBC

Монголын баг тамирчид энэ удаагийн Азийн наадмын 34 төрөлд оролцоод 15 медаль хүртэв. 

"Mizuho Park Athletic" цэнгэлдэхэд "One Asia" буюу "Нэг Ази" хөтөлбөрийн хүрээнд тус наадамд амжилт үзүүлсэн тамирчдыг онцолсон ёслол ойролцоогоор 90 орчим минут үргэлжиллээ.

Энэ удаагийн наадамд нээлтийн өдрөөсөө эхлээд асуудал дундраагүй. Нагоя хот 2016 онд эрхээ авч, гурван жилийн дараа бэлтгэл ажилдаа орсон ч төсөв хэмнэх гэсэн оролдлого нь араасаа олон бэрхшээл дагуулсан юм. Тамирчдын хотхоны оронд түр байгууламж, томоохон усан онгоц түрээсэлсэн нь тээвэрлэлтийн асуудал дагуулсан. Үүн дээр анх төлөвлөснөөс олон тамирчин оролцох болсон нь зохион байгуулагчдыг багагүй тэвдүүлсэн юм.

Үүний улмаас зарим багийн арын албаныхан хэдэн өдөр хонох газаргүй зүдэрч, тамирчдын байрлаж буй усан онгоцноос тэмцээн болох автобусны хуваарь, тэмцээн болох газар зөрсний улмаас нэг бус тамирчид тэмцээнээсээ хоцорч, сурвалжлах сэтгүүлчдэд ч хүндрэл учруулсан.

Гэхдээ төсөв танах зорилгоор тамирчдын хотхонгүй, шинээр спортын ордон нэмж бариагүй боловч анх төлөвлөж байснаасаа бараг гурав дахин өссөн аж. 

Хэдийгээр том наадмыг дагалдах "зовлон" багадаагүй ч залуучууд гялалзсан тэмцээн болов. Нийт 54 дэлхийн дээд амжилт шинэчлэгдсэн бол залуучуудын 11 рекорд, тивийн 89 дээд амжилтыг тэд эвджээ.

Сонирхуулахад дараагийн Азийн наадмыг Катарын Доха хотноо зохион байгуулна. Тодруулбал 2030 оны арваннэгдүгээр сарын 4-нөөс 19-нийг дуустал Катарын хойгт үргэлжлэх аж.

ФОТО

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

 

Гэрэл зургийг Reuters агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав