2020/06/01
Америк доллар
МОНГОЛ БАНК:
2,805.97₮
B30
УЛААНБААТАР
20°
|
B30
УЛААНБААТАР
14°
|
B30
УЛААНБААТАР
19°
|
12:00
S32
16°
13:00
S30
16°
14:00
S30
17°
15:00
S30
18°
16:00
S30
19°
17:00
S26
19°
18:00
S26
19°
19:00
S26
18°
20:00
S26
17°
21:00
S26
15°
22:00
S26
13°
23:00
S26
12°

XIII-XIV зууны үед холбогдох нарны дүрст болон хавирган сар хэлбэртэй алтан эдлэл

ikon.mn
2020 оны 5 сарын 1
iKon.MN

Монголын Үндэсний музей нь албан ёсны цахим хуудсаараа дамжуулан түүх, соёлын хосгүй үнэт үзмэрээ дээжлэн цувралаар хүргэж байгаа билээ. Уг цувралын энэ удаагийн дугаарт XIII-XIV зууны үед холбогдох "Нарны дүрст болон хавирган сар хэлбэртэй алтан эдлэл" үзмэрийг толилуулж байна.

  • Материал: Алт
  • Хэмжээ: Нарны дүрст алтан эдлэл 50.33 мм, Хавирган сар хэлбэртэй алтан эдлэл 41.54 мм
  • Холбогдох он цаг: XIII-XIV зуун

"Нарны дүрст болон хавирган сар хэлбэртэй алтан эдлэл" үзмэр

 

Монгол нутагт олон мянган жилийн турш оршин амьдарч ирсэн нүүдэлчдийн дунд эрт цагаас байгаль дэлхий, тэнгэр огторгуй, нар сар шүтэх үзэл өргөн дэлгэр байжээ. Үүний баримт болсон эд өлгийн болон бичгийн сурвалжийн түүхэн мэдээ арвин баялаг.

Хятадын Хан улсын үеийн түүхч Сыма-Цяний (НТӨ 145-86) “Түүхэн тэмдэглэл” зохиолд “Хүннүгийн Шаньюй ордноос гарч өглөө ургах наранд, орой саранд мөргөнө” хэмээн тэмдэглэн үлдээсэн нь өвөг монголчуудын наран саран шүтлэгийн хамгийн эртний бичгийн сурвалжийн мэдээ юм. Мөн үүнийг нотлох алт, хүрэл, төмөр, үйсээр хийсэн нар болон хавирган сарны дүрст эдлэлүүд Монгол нутагт малтан судлагдсан Хүннүгийн язгууртны булшнаас цөөнгүй олдсон байдаг. Монголын эзэнт гүрний үед тэнгэр шүтлэг нь нийгэм, улс төрийн хүрээний хамгийн хүчирхэг үзэл санаа, шашны ухамсар болон хөгжсөн түүхтэй.

Хориг уулын Монгол булшнаас олдсон энэхүү нимгэн хуудсан алтыг хавирган сар хэлбэрт оруулан хайчилж хийсэн эдлэл, нэг хурц өнцөгт нь хадаасны тав хадгалагдаж үлдсэн, нөгөө өнцөг нь нэг нүхний ортой, захын ирмэгийн дагуу энд тэнд бага зэрэг цуурч урагдсан гэмтэлтэй нар, сарны алтан дүрсүүд нь Монгол нутгаас олдсон Дундад эртний монголчуудын тэнгэр, нар, сарны шүтлэгийг илэрхийлэх анхны бодит олдвор тул судалгаа болон үзүүллэгийн маш өндөр ач холбогдолтой юм. Үүнээс гадна Хүннү болон Монголчуудын шүтлэг, зан үйлийн залгамж холбоог харуулж буйгаараа уг олдвор хосгүй үнэ цэнтэй юм.

Уг олдворыг 2019 онд МҮМ-н Эрдэм шинжилгээний төвийн дарга, доктор Ж.Баярсайханы удирдсан судалгааны баг Хөвсгөл аймгийн Улаан-Уул сумын нутаг Хориг-2 дурсгалт газрын 13 болон 21 дүгээр булшнаас тус тус илрүүлэн олжээ.

 

Ж.Баярсайхан /Түүхийн ухааны доктор/

 

Эх сурвалж: Монголын Үндэсний музей




2020 оны УИХ-ын сонгуультай холбоотой нэгдсэн мэдээ, мэдээллийг та манай “Сонгууль 2020” хуудаснаас аваарай!

x