"Төрийн өмчит компаниуд жилд ₮11.1 тэрбумын түрээсийн орлоготой ч бусдаас талбай түрээслэхэд ₮36.1 тэрбумыг төлдөг"

Б.Бадамгарав, IKon.mn
0 минутын өмнө
iKon.MN
Зураг зураг
Гэрэл зургийг MPA агентлагийн онцгой зөвшөөрөлтэйгөөр ашиглав

Төрийн аудитын байгууллагаас Төрийн болон орон нутгийн өмчит хуулийн этгээдийн судалгааг хийж гүйцэтгэсэн. 

Уг судалгаанд төрийн өмчит компаниудын удирдлагын цалин, орлогын дүн дурдагдсанаар олон нийтийн анхаарлыг татсан юм. Учир нь төрийн болон орон нутгийн өмчит ихэнх байгууллага алдагдалтай ажилладаг нь жил бүрийн тайлангаас нь ил болдог. Тухайлбал уг судалгаанд хамрагдсан 354 байгууллагын 171 нь 2025 онд ашигтай ажилласан байна. Тэдний нийт ашгийн хэмжээ 369 тэрбум төгрөг байгаа юм. Алдагдалтай ажилласан нь 159 байна. Алдагдлын хэмжээ 140 тэрбум төгрөг байгааг Үндэсний Аудитын Газар(ҮАГ)-ын Бодлого, төлөвлөлт, инновацын газрын дарга Х.Баярмаа танилцуулав.

Мөн тэрбээр "Гэхдээ ашигтай ажилласан гэж тооцогдсон 171 аж ахуйн нэгжийг судалж үзэхэд 961 сая төгрөгийг орон нутгийн төсвөөс татаас хэлбэрээр авснаараа ашигтай гэж гарсан байгаа. Үндсэндээ орон нутгийн өмчит болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой байгууллагуудын дийлэнх нь алдагдалтай ажиллаж, татаас авснаараа ашигтай ажилласан гэж харагдаж байна" гэв.

Түүнчлэн төрийн өмчийн байгууллагуудын зардлаас түрээсийн орлогыг тэрбээр онцлон танилцууллаа.

ҮАГ-ын Бодлого, төлөвлөлт, инновацын газрын дарга Х.Баярмаа "Төрийн өмчит байгууллагууд нийт 1,139 гэрээгээр 81,100 м.кв талбайг бусдад түрээслүүлж, жилд 11.1 тэрбум төгрөгийн орлоготой ажиллан улсын төсөвт 4.6 тэрбум төгрөг төвлөрүүлсэн. Түрээсийн орлого жил бүр нэмэгдэж байгаа нь сайн үзүүлэлт юм. Харин эсрэгээрээ төрийн байгууллагууд бусдаас 700 гэрээгээр 162,957 м.кв талбайг түрээсэлж, 36.1 тэрбум төгрөгийн зардал гаргадаг. 

Орлого, зарлагын зөрүү их байгаа тул төрийн өмчийг түрээслэх, түрээслүүлэх бодлогод менежмент хийх шаардлагатайг харуулсан" гэлээ.

Мөн төрийн өмчит байгууллагуудын хэвлэл мэдээлэлд зарцуулсан зардлын талаар "Судалгааны хүрээнд хэвлэл мэдээллийн зардлыг үзлээ. Төсвөөс гарч буй нэг төгрөгийн зардал нь эргээд ямар хэмжээний бүтээмжтэй байв гэдгийг төрийн аудитын байгууллага хянан шалгадаг.

Төсвийн 54 ерөнхийлөн захирагчийн 411 байгууллага 22.3 тэрбум төгрөгийн зардал гаргасан. Гэхдээ хэвлэл мэдээллийн байгууллагатай гэрээ хийгээд иргэдийг хэр хэмжээний ямар мэдээллээр хангав, мэдэх эрхийг хэрхэн хангасан бэ гэдгийг үнэлдэггүй. Үүнийг үнэлэх, бүтээмжээ хардаг байхад анхаарах шаардлагатай. 

Өөр нэг зардал бол сургалт, семинар, хурал, зөвлөгөөний зардал. Улсын хэмжээнд төсвийн 55 ерөнхийлөн захирагчийн харьяа 2,041 байгууллагад судалгаа хийхэд 18,101 хурал, зөвлөгөөн, түүнтэй адилтгах арга хэмжээ болсон бөгөөд эдгээр нь 77.5 тэрбум төгрөгийн зардалтай байсан. Уг зардлын үр өгөөж мөн үнэлэгдэж чадаагүй" гэлээ.