"Тархины харвалт нь хөдөлмөрийн чадвар алдалт, хөгжлийн бэрхшээл, нас баралтын гол шалтгааны нэг"
“Тархины харвалтын дэлхийн дээд хэмжээний уулзалт-Монгол Улс 2026” олон улсын арга хэмжээг зохион байгуулжээ.
Арга хэмжээний хүрээнд Монгол Улс болон Дэлхийн харвалтын байгууллага (World Stroke Organization, WSO)-ын хамтын ажиллагааны санамж бичигт гарын үсэг зурж, “WSS Mongolia 2026-Улаанбаатарын тунхаглал”-ыг баталсан байна.
Энэ нь Монгол Улсад тархины харвалтаас урьдчилан сэргийлэх, тусламж үйлчилгээний тогтолцоог сайжруулах, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд чиглэсэн чухал алхам болсныг Эрүүл Мэндийн Яамнаас мэдээллээ.
Тархины харвалт нь нас баралт, хөдөлмөрийн чадвар алдалт, урт хугацааны хөгжлийн бэрхшээлийн гол шалтгааны нэг юм.
Харвалтын үр дагаврыг бууруулахын тулд өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрсдэлт хүчин зүйлсийг хянах, өвчний шинж тэмдгийг эрт таних, яаралтай тусламжийг цаг алдалгүй үзүүлэх, эмчилгээний дараах сэргээн засалт болон хоёрдогч урьдчилан сэргийлэлтийг тасралтгүй хэрэгжүүлэх шаардлагатай.
Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын тооцооллоор Монгол Улсад 2023 онд тархины харвалтаас шалтгаалсан нас баралтын түвшин 100,000 хүн амд 50.9 байсан бөгөөд
- эрэгтэйчүүдийн хувьд 61.2,
- эмэгтэйчүүдийн хувьд 40.6 байжээ.
Эдгээр нь ДЭМБ-ын тооцоолсон үзүүлэлт бөгөөд нас баралтын шалтгааны мэдээллийн бүрэн байдал, чанартай холбоотой тодорхой хязгаарлалттайг анхаарах шаардлагатай.
ДЭМБ-ын 2026 оны мэдээллээр халдварт бус өвчин Монгол Улсын нийт нас баралтын бараг 81 хувийг эзэлж байна.
Артерийн даралт ихсэлт, тамхины хэрэглээ, зохисгүй хооллолт, хөдөлгөөний хомсдол, таргалалт зэрэг эрсдэлт хүчин зүйлийг бууруулах, анхан шатны тусламж үйлчилгээний чадавхыг бэхжүүлэх нь тархины харвалт болон зүрх судасны өвчний ачааллыг бууруулахад чухал ач холбогдолтой.
Иймээс тархины харвалттай тэмцэх асуудлыг зөвхөн төрөлжсөн эмнэлгийн тусламжийн хүрээнд бус, урьдчилан сэргийлэлт, яаралтай тусламж, эмчилгээ, сэргээн засалт, хүний нөөц, санхүүжилт, мэдээлэл, чанарын хяналтыг хамарсан цогц бодлогын хүрээнд авч үзэх шаардлагатай байна.
Монгол Улсад 2027–2031 онд хэрэгжүүлэх тархины харвалтын үндэсний үйл ажиллагааны төлөвлөгөөний төсөл боловсруулах, харвалтын тусламж үйлчилгээний үндэсний сүлжээг хөгжүүлэх, үндэсний бүртгэл болон тусламж үйлчилгээний чанарын хяналтын тогтолцоог сайжруулах чиглэлээр цаашид ажиллах шаардлагыг албаныхан онцолж байна.
Цаашдын бодлого, төлөвлөлтөд дараах чиглэлийг харгалзан үзэх нь чухал. Үүнд:
- Урьдчилан сэргийлэлт: Артерийн даралт ихсэлт болон бусад эрсдэлт хүчин зүйлийг эрт илрүүлэх, хянах, хүн амын эрүүл мэндийн боловсролыг нэмэгдүүлэх.
- Харвалтын тусламж үйлчилгээний үндэсний сүлжээ: Харвалтын шинж тэмдгийг эрт таних, эмнэлгийн өмнөх яаралтай тусламж, тээвэрлэлт, эмнэлэг хоорондын шилжүүлэг болон төрөлжсөн тусламж үйлчилгээний уялдаа холбоог сайжруулах.
- Цочмог үеийн эмчилгээ ба сэргээн засал: Нотолгоонд суурилсан оношилгоо, эмчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, сэргээн засах болон хоёрдогч урьдчилан сэргийлэлтийн тусламжийг хөгжүүлэх.
- Үндэсний бүртгэл, мэдээлэл ба чанарын хяналт: Харвалтын тохиолдол, эмчилгээний үр дүн, нас баралт, хөгжлийн бэрхшээл зэрэг үзүүлэлтийг бүртгэж, бодлого, төлөвлөлт, нөөцийн хуваарилалтад ашиглах.
- Хүний нөөц, санхүүжилт, технологи: Эмнэлгийн мэргэжилтний чадавхыг бэхжүүлэх, шаардлагатай тоног төхөөрөмж, технологи, санхүүжилтийн хэрэгцээг тодорхойлох.
Хамтын ажиллагааг бодит үр дүнд хүргэх нь:
“Тархины харвалтын дэлхийн дээд хэмжээний уулзалт-Монгол Улс, 2026” нь төр, эрүүл мэндийн байгууллага, мэргэжлийн холбоод, олон улсын түншүүд, эмнэлгийн мэргэжилтнүүд болон харвалттай иргэдийн төлөөллийг нэгтгэн, тархины харвалттай тэмцэх бодлогын тэргүүлэх чиглэлийг хэлэлцсэн олон улсын арга хэмжээ боллоо.
Хамтын ажиллагааны санамж бичигт гарын үсэг зурж, Улаанбаатарын тунхаглалыг баталсан нь цаашдын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх үндэс болж байна. Дараагийн шатанд бодлогын санал, зөвлөмжийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээ, хариуцах байгууллага, хугацаа, шалгуур үзүүлэлттэй холбож, үр дүнг тогтмол үнэлэх нь чухал юм.
Тархины харвалтын улмаас үүсэх нас баралт, хөдөлмөрийн чадвар алдалт, хөгжлийн бэрхшээлийг бууруулахад урьдчилан сэргийлэлт, цаг алдалгүй тусламж, чанартай эмчилгээ, сэргээн засалт, нотолгоонд суурилсан бодлого, олон улсын хамтын ажиллагаа чухал ач холбогдолтойг онцоллоо.
Хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд (Телевиз, Радио, Social болон Вэб хуудаснууд) манай мэдээллийг аливаа хэлбэрээр бүрэн ба хэсэгчлэн авч ашиглах хориотой ба зөвхөн зөвшилцсөн тохиолдолд эх сурвалжийг (ikon.mn) дурдах замаар ашиглах ёстойг анхаарна уу!
