Форт Хүүдийн халдлага үйлдэгчийн цаазаар авах ажиллагааг шууд дамжуулах Пентагоны төлөвлөгөөг Трамп цуцаллаа
АНУ-ын ерөнхийлөгч Дональд Трамп өчигдөр тус улсын армийн сэтгэцийн эмч асан Нидал Хасаныг буудаж цаазлах үйл ажиллагааг онлайн орчинд шууд дамжуулах төлөвлөгөөг цуцалжээ.
Трамп өмнө нь Форт Хүүд цэргийн баазад болсон халдлагыг үйлдсэн этгээдийн үхлийг олон нийтэд үзүүлэхийг дэмжиж байсан бол дэд ерөнхийлөгч Жэй Ди Вэнс үүнийг зөв эсэхэд эргэлзэж буйгаа илэрхийлээд хэрэгжвэл үзэх бодолгүй байгаагаа мэдэгдсэн юм.
Трамп шууд дамжуулалтыг цуцлах шийдвэрээ АНУ болон олон улсын хэмжээнд өрнөсөн хүчтэй шүүмжлэлийн дараа гаргаж байна.
Пүрэв гарагт тэрбээр "Маш олон сайн санаат хүмүүс түүний үхлийг харахыг хүсэхгүй байх. Гэхдээ цаазаар авах ажиллагааг бүгдэд нээлттэй, ил тод харуулахаар шууд дамжуулах нь террористууд болон Хасан шиг 'хог шаарнууд'-тай АНУ хэрхэн харьцдагийг дэлхий нийтэд харуулж, хүчтэй сануулга болох байсан болов уу гэж бодож байна" хэмээн мэдэгджээ.
"Тэр төлөвлөгөөний дагуу буудуулах аргаар цаазлуулах болно. Гэхдээ энэ үйл явдлыг шууд дамжуулахгүй" гэж Трамп өөрийн эзэмшлийн сошиал платформд нийтэлсэн мэдэгдэлдээ нэмж бичсэн байна.
Хасан 2009 онд Техас мужийн Форт Хүүд цэргийн баазад зэвсэггүй байсан 13 цэргийн албан хаагчийг буудан хөнөөж, 32 хүнийг шархдуулсан халдлага үйлдсэн юм.
Түүнийг буудан цаазлах нь сүүлийн 60 гаруй жилийн хугацаанд АНУ-ын цэргийн шүүхээс оноосон цаазын ялыг гүйцэтгэсэн анхны тохиолдол болох юм.
Хохирогчдын ар гэрийнхэн хүсвэл цаазаар авах ажиллагааг биечлэн очиж үзэх боломж нээлттэй хэвээр байгааг Трамп мэдэгджээ.
"Тэд ШУДАРГА ЁС-ыг нүдээрээ харах эрхтэй!" гэж тэр бичсэн байна.
Өнгөрсөн долоо хоногт Пентагоны удирдлага Хасаныг 2026 оны арванхоёрдугаар сарын 3-ны өдөр “буудан цаазлах бөгөөд уг үйл явдлыг шууд дамжуулна” гэж зарласны дараа хүний эрхийн байгууллагууд болон бусад олон талын зүгээс шүүмжлэл хүчтэй өрнөсөн юм. НҮБ-аас уг төлөвлөгөөг "жигшүүртэй" хэмээн тодорхойлж байв.
Өнгөрсөн онд дэлхийн 17 улсад нийт 2,700 гаруй цаазаар авах ял гүйцэтгэгдсэнээс ердөө хоёр улс л үүнийг олон нийтийн өмнө ил тод явуулсан байна.
"Amnesty International" байгууллагын мэдээлснээр 2025 онд Иран улсад 11, Афганистан улсад 6 хүнийг олон нийтийн өмнө цаазалсан тохиолдол бүртгэгджээ.
АНУ-ын батлан хамгаалахын сайд Пит Хэгсэт цаазаар авах ажиллагааг онлайн цацах шийдвэрээ хамгаалахдаа "Энэ төрлийн халдлага ноцтой үр дагавартай гэдгийг хүмүүс ойлгох хэрэгтэй" гэж тайлбарлаж байв.
Гэвч шүүмжлэл нэмэгдсээр байсан юм.
Трамп өчигдөр энэ талаар "Тэр (Хасан) үхэж л байвал яаж үхэх нь надад хамаагүй. Цаазаар авах ял нь түүний хувьд маш зохистой арга хэмжээ гэж би бодож байна" гэж хэлжээ.
Трампын мэдэгдлийн дараа Пентагоны хэвлэлийн төлөөлөгч Шон Парнелл "Нарийн бичгийн дарга (Хэгсэт) ерөнхийлөгчийн шийдвэрийг дэмжиж байгаа бөгөөд тэд бүрэн санал нийлж байгаа" гэж мэдэгдсэн байна.
Хасаны өмгөөлөгч Жон Галлиган BBC-д ярихдаа Трамп цаазаар авах ажиллагааны шууд дамжуулалтыг цуцалсан нь "гайхах зүйл биш” гэж хэлжээ.
"Эхэндээ Хэгсэт цаазаар авах ажиллагааг шууд дамжуулахаа мэдэгдсэн нь армийн өөрийн дүрэм журмыг зөрчсөн хэрэг байсан" гэж тэр хэлсэн байна.
Түүний хэлснээр Хасан хоригдож байхдаа цээжиндээ саажилттай болсон гэнэ.
“Тэр аль хэдийнээ хохирсон, арми одоо зүгээр л эмх замбараагүй байдлыг цэвэрлэхийг оролдож байна. Энэ нь манай цэргийн шударга ёсны системд үүрд толбо болж үлдэх болно” гэж Галлиган хэлжээ.
Хасан хөл хөдөлгөөн ихтэй эмнэлгийн байранд гадаадад үүрэг гүйцэтгэхээсээ өмнө эрүүл мэндийн үзлэгт орох, вакцинжуулалтад хамрагдахаар дугаарлаж зогссон цэргүүд рүү гал нээсэн юм.
Тэрбээр 2013 онд шүүх хурлын үеэр Афганистан дахь исламын шашинтнууд болон талибуудыг АНУ-ын армиас хамгаалах зорилгоор уг халдлагыг үйлдсэнээ хүлээж байжээ.
2009 оны арваннэгдүгээр сарын 5-нд болсон уг аллага нь Америкийн цэргийн бааз руу байлдааны бус үеийн халдлагаар хамгийн олон хүний аминд хүрсэн тохиолдол болжээ.
АНУ-ын цэргийн хуулиар цэргийн цаазаар авах ялыг ерөнхийлөгч батлах ёстой.
Түүнчлэн дээд шатны шүүх шийдвэрийг шалгаж, хууль ёсны эсэхийг нь эцэслэн шийдвэрлэдэг байна.
Эх сурвалж: BBC
Хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд (Телевиз, Радио, Social болон Вэб хуудаснууд) манай мэдээллийг аливаа хэлбэрээр бүрэн ба хэсэгчлэн авч ашиглах хориотой ба зөвхөн зөвшилцсөн тохиолдолд эх сурвалжийг (ikon.mn) дурдах замаар ашиглах ёстойг анхаарна уу!
